The Elder Scrolls III : Morrowind

Als u zoals ik vol verlangen hebt zitten wachten op Morrowind, dan weet u al wat er in deze review zal staan. Sterker nog, als u net als ik vol verlangen op Morrowind hebt zitten wachten, dan draait Morrowind al enkele weken rondjes in je Xbox, en heb je intussen al moeite om Morrowind te verlaten en terug in de echte wereld te gaan leven. Want zie je, met The Elder Scrolls reeks is Bethesda Softworks al een lange tijd bezig de meest interactieve 3D werelden ooit in een videogame te maken. Vergeet Shenmue of GTA 3, die andere “grote wereld” games. Ze zijn klein bier vergeleken met het eiland Vvardenfell, waar het spel zich afspeelt. Eens je aan Morrowind verslingerd geraakt, dan is het zeer moeilijk om je nog terug weg te sleuren van het spel. Geloof me, ik bevind me in die situatie… Laat me jullie even doorheen de wereld van Morrowind gidsen, jullie beslissen daarna dan maar of jullie hier ook willen komen wonen.

Just Got Off The Boat...

Het eerste wat je in Morrowind zal moeten doen is een personage creëren. Als een naamloze slaaf word je plots vrijgelaten in het rustige havenstadje Seyda Neen, met niet veel meer dan de kleren die je aanhebt en de opdracht je te melden bij de Census Office. Nadat je een naam en ras hebt gekozen voor je personage krijg je verschillende opties om een “class” te kiezen binnen het spel. Een class is ongeveer vergelijkbaar met een beroep dat je zal uitoefenen in de wereld van Morrowind. Natuurlijk zitten er geen banale beroepen als bakker of kleuterleidster tussen je keuzes, maar eerder avontuurlijke beroepen zoals Thief, Warrior, Acrobat, Witch Hunter enzovoort. In het Census Office weet men je te melden dat je niet langer een slaaf bent, maar dat je nu in dienst bent van keizer Uriel Septim. Je krijgt een pakketje dat naar een stad genaamd Balmora gebracht moet worden, waar je nog nooit van gehoord hebt, en plots sta je op straat en moet je je maar zien te behelpen. Wat nu gedaan?

De vraag is eerder : wat nu NIET gedaan ? Morrowind schenkt je de kans om te gaan en te staan waar je wil in een wereld die bijzonder interactief, bijzonder mooi, maar ook bijzonder angstaanjagend blijkt te zijn. Als speler krijg je het gevoel dat je een totale vreemde bent in een land dat je nog nooit eerder bezocht heb, net als je personage dus. Je hebt een opdracht gekregen, het pakketje brengen naar de grote stad Balmora, maar hoe en vooral wanneer je dat doet is totaal zoals je zelf wil. Heb je eerder zin om oostwaarts richting Vivec te trekken ? Wil je liever de Red Mountain bezichtigen of naar parels duiken in één van de vele meren op Vvandenfell ? Geen probleem : alles is toegestaan, zolang je maar enkele basiswetten volgt wanneer je in de beschaafde wereld terechtkomt. Het diepere verhaal in Morrowind, waar je pas in terechtkomt eens je leert wat de Blades zijn en wat je echte doel is, lijkt eerder op de achtergrond te staan. Bethesda Softworks wil je vooral het gevoel geven dat Morrowind een echte, fantastische wereld is, en daar slagen ze wonderwel in.

Boy Meets World

Morrowind mag zeker naast HALO, Rallisport Challenge en Splinter Cell gaan staan als één van de grafisch meest indrukwekkende games op Xbox. Maar het indrukwekkende zit hem bij Morrowind niet zozeer in de grafische engine, die vrij standaard PC gaming is, maar wel in de prachtige, omvangrijke 3D wereld. Vanuit een first person view mode (je kan ook op elk moment omschakelen naar een third person view) zal je al snel zien hoe prachtig het eiland Vvardenfell weergegeven is. De grafische engine van Morrowind mag op z’n minst indrukwekkend genoemd worden. Alle planten, struiken, bomen, huizen, bruggen, hutten en vooral rivieren en meren zien er prachtig uit en al die details zorgen ervoor dat de wereld vrij realistisch overkomt. De verschillende omgevingen zijn erg divers, en toch blijft de stijl redelijk consistent, zoals het hoort binnen één grote eilandgemeenschap. Je zal over bergachtige landschappen trekken, door donkere wouden, via gezellige landweggetjes naar stoffige mijnen en prachtige steden. Ook binnenin de verschillende gebouwen en grotten ziet alles er piekfijn en gedetaileerd uit, en bijwijlen zelfs erg indrukwekkend (Ald'Ruhn !! Vivec !!!). Toch is het niet allemaal perfect. Sommige elementen met name de animaties van mensen, Mers (de Elfen uit Morrowind) en monsters zijn vrij simplistisch. Deze stellen soms een beetje teleur. Maar begrijp dit zeker niet verkeerd, de teleurstelling is miniem aangezien het spel zoveel biedt dat zulke details de pret absoluut niet kunnen bederven.

In Morrowind geldt overigens de regel : what you see is what you get. Elk voorwerp dat je ziet kan je wel oprapen, analyseren, inkijken of stelen. Elk boek in het spel kan je lezen (een aanrader trouwens, door veel boeken te lezen gaan bepaalde van je vaardigheden omhoog), elk wapen kan je gebruiken, elke kast kan je openen, elke bloem/paddestoel/wortel kan je plukken en achter elke deur staat je wel weer een nieuwe gebeurtenis te wachten. De immense hoeveelheid mogelijkheden zal de speler aanvankelijk misschien afschrikken maar denk dan aan het volgende motto : alles is toegelaten, niks is verplicht. Wil je liever gewoon het verhaal van het spel volgen, zonder je bezig te houden met planten plukken om er zo nieuwe toverspreuken mee te maken ? Geen probleem. Wil je een vechtjas zijn die niet van magie of inbrekersvaardigheden wil weten ? Dat is mogelijk. Morrowind is een RPG die de naam waardig is : je speelt werkelijk een rol in een geloofwaardige wereld. Door het succes van de vele Japanse RPGs (met de Final Fantasy reeks op kop), wordt de term RPG nu eerder gebruikt voor games die meer aan interactieve films doen denken, waarin de gevechten turn-based zijn en de moeilijkheidsgraad betrekkelijk laag ligt. Vergeet alles wat je dacht te weten over RPGs vooraleer je aan Morrowind begint ! De enige games die zelfs enigszins in de buurt komen van de ervaring die Morrowind is, zijn RPGs als Baldur’s Gate 1 & 2, de Might And Magic reeks, Dungeon & Dragons spelen en uiteraard de voorgangers van Morrowind : Arena en Daggerfall. Het is geen toeval dat dit allemaal PC games waren, en Morrowind is wellicht de eerste RPG van zo’n ambitieus niveau op een console.

Can You Feel It ?

Jullie hebben het al door : Morrowind is hoedanook geen doordeweeks spel. Werkelijk alles draait rond de ervaringen die je als speler in een vreemde wereld kan opdoen. Vanaf het startmenu, begeleid door de schitterende theme song die Jeremy Soule voor het spel componeerde, voel je al aan dat je hier met een werk vol liefde te maken heeft. Het zal dan ook geen wonder heten dat Morrowind meer dan 5 jaar in productie geweest is, en geloof me : het was het wachten meer dan waard. PC gamers konden al een tijdlang van het spel genieten en ook in de VS was het spel al sinds vorige zomer uit op Xbox, maar nu kunnen ook de Europese Xbox RPG fans eindelijk hun kans wagen op Vvardenfell. Mensen die het spel al kenden van de PC vragen zich wellicht af hoe Bethesda Softworks erin geslaagd is om de ingewikkelde muis/keyboard controls over te zetten naar de Xbox controller. We mogen gerust zijn : de omzetting is uitstekend ! Als je HALO kan spelen met de controller, dan zal Morrowind zeker geen probleem vormen. Met de analoge linkerstick beweeg je je personage (in mijn geval Volt, de Nord Barbarian), doorheen de wereld, met de analoge rechterstick kijk je rond je heen, net als in een FPS. Met je wapen slaan, een item gebruiken of een spell casten doe je met de rechter trigger, en om te springen druk je de linker trigger in. De vier hoofdknoppen worden voor heel wat verschillende functies gebruikt, naargelang de situatie. Alles blijft echter vrij simpel : de A knop gebruik je om dingen te selecteren, deuren te openen, voorwerpen op te rapen, met mensen te praten. De B knop roept de menuschermen op (Map, Inventory, Magic en Stats), kan keuzes ongedaan maken en dient om transacties in winkels af te ronden. X dient om je wapen te trekken en Y gebruik je om een magische spreuk gereed te houden. Ik moet bekennen : het duurt een tijdje vooraleer je er helemaal mee weg bent, maar na een uurtje heb je het zeker onder de knie en verleer je het vervolgens nooit meer. Wellicht is een muis + keyboard besturing nog steeds net iets gemakkelijker, maar al bij al heeft Bethsoft het voortreffelijk gedaan.

Ook even wennen is het tempo van het spel. Net als bij de muziek en de graphics heeft Bethesda Softworks ook op het vlak van tempo gekozen voor subtiliteit. Zoals eerder gezegd doe je in principe wat je wil in deze gigantische wereld, maar veel spelers zullen zich toch al gauw afvragen waarom alles zo traag lijkt te gaan. Het valt niet te ontkennen dat Morrowind tijd nodig heeft om op gang te geraken. Een diesel als het ware. Maar deze keuze qua tempo valt zeker te verantwoorden. Je personage loopt dan wel niet zo snel, en je gaat niet om de vijf minuten krachtiger worden of betere wapens kunnen kopen, maar al die dingen zijn precies zo geprogrammeerd dat je als speler geen andere keuze hebt dan de mooie landschappen, de indrukwekkende details goed in je op te nemen. Sommigen zullen nooit het geduld kunnen opbrengen om Morrowind tot een goed eind te brengen (er zou zo’n 200 speeluren inkruipen om het spel uit te spelen), maar voor diegenen die er de nodige tijd willen insteken zijn de beloningen ook erg groot. Een ervaring als Morrowind maak je geen twee keer op een jaar mee...

Are You Experienced ?

Vele RPGs staan of vallen met de manier waarop ze de zogenaamde “level progression” aanpakken. Daarmee wordt bedoeld : de manier waarop het spel je personage laat groeien en sterker worden. In Morrowind, net als in Daggerfall voordien, wordt je sterker door te doen. Dit simpele, maar ingenieuze, systeem zorgt ervoor dat je in theorie uitstekend kan worden in elke discipline die je maar wil, maar je zal er wel moeite voor moeten doen. Wil je een uitstekend zwaardvechter worden ? Sla dan maar op alles wat beweegt (LET OP : op willekeurige burgers slaan zal ervoor zorgen dat je gearresteerd wordt) ! Wil je sneller lopen, hoger springen, beter zwemmen dan de andere mensen op Vvardenfell ? Dan zal je enkel slagen door te oefenen, oefenen, oefenen. In de praktijk heeft elke class vijf Major en vijf Minor skills en daarbij nog een heleboel andere, minder essentiële vaardigheden. Bij een magiër zullen die skills vooral te maken hebben met intelligentie en toverpraktijken. Voor een krijger bestaan die skills echter uit lichamelijke elementen, en wapenkennis. Door een skill te gebruiken zal die stilletjesaan beter worden en een punt stijgen. Eens je zo tien punten gestegen bent qua (Major of Minor) skills, dan stijgt je personage in Level, waardoor je extra punten kan geven aan je basisstatistieken zoals Strength, Agility, Intelligence en Personality. Veel cijfertjes dus, en dit is opnieuw een element van het spel dat een aantal gamers misschien zal afschrikken. Het systeem is echt vrij eenvoudig, en zoals altijd worden de geduldige spelers het meest beloond

Je loopt natuurlijk niet zomaar doelloos rond op Vvardenfell, om hier en daar een paar monsters neer te slaan en een paar schatten te verzamelen. Integendeel : ik kan geen spel bedenken waarin er zoveel te doen is als in Morrowind. Eens je je eerste opdracht hebt vervuld (Balmora bereiken en Caius Cossades zijn pakketje bezorgen), gaat er een hele wereld aan potentiële opdrachten, queesten, jobs enz.. aan je open. Sterker nog, je hoeft zelfs niet verder te zoeken dan het begindorpje voor enkele interessante uitdagingen waaronder een verdwenen belastingsinspecteur, een mijn vol smokkelaars en een verloren ring. Op elk moment kan je nieuwe quests ontvangen en gelukkig heb je een handige Journal (witte knop) waarin alle belangrijke informatie die je al verzameld hebt opnieuw te raadplegen valt. Eens je Balmora hebt bereikt, kom je er al gauw achter dat de dingen niet zo vreedzaam zijn als ze lijken op Vvardenfell. De drie rassen (de Dwemer/Dwergen zijn immers al uitgestorven) op Morrowind zijn ruwweg de mensen (Imperial), Mers (Elfen) en Ashlanders. Maar binnen elk van die rassen bestaan er veel onderling concurrerende facties, Huizen en gildes. Als aanvankelijk neutrale nieuwkomer kan je zelf bepalen bij welke van deze groeperingen je je wil aansluiten. De Imperial Cult, House Redoran, Thieves Guild, Imperial Legion, House Hlaalu, Blades, het zijn maar enkele van de mogelijke groepen die je met opdrachten zullen bestoken eens je besloten hebt lid te worden van hun exclusieve clubjes. Soms zal je banale taken moeten uitvoeren type “haal dit of dat voorwerp en breng het naar daar of ginds”. Andere opdrachten sturen je dan weer op jacht naar Telvanni Agents, op zoek naar geheime artefacten in Dwemer ruïnes (denk aan Moria in Lord of the Rings), of op een diefstalronde in enkele van de zwaarst bewaakte huizen van de stad.

Let's Talk About Tech, Baby !

Ik kan nog uren doorvertellen over dit spel, zou nog tientallen anecdotes (die “vliegende” magiër, die naakte barbaar in de wildernis !) kunnen vertellen, maar ik geloof dat de boodschap al wel duidelijk was : Morrowind moet je vooral zelf ervaren. I can’t tell you what the Matrix is, you have to see it for yourself. Maar het wordt tijd om af te ronden hier, zodat ik snel weer zelf in het spel kan duiken, dus laat ik nog even het spel bekijken vanuit een louter technisch standpunt. Wat meteen opvalt wanneer je het spel opstart, is dat er (voor een Xbox spel) soms vrij lange laadtijden nodig zijn. Dit is begrijpelijk, gezien de grootte van de 3D wereld in Morrowind, maar het zal sommige spelers wellicht irriteren, zeker wanneer je voor de zoveelste keer een save game moet laden na een onfortuinlijk sterfgeval. Toch kan je Bethesda hier moeilijk iets verwijten. De mensen die de PC versie in actie gezien hebben op minimum requirements, zullen toch moeten vaststellen dat de laadtijden best goed meevallen.

Wat je Morrowind op technisch vlak kan verwijten is dat de focus echt ligt op sfeer en ervaring. De wereld had niet zo gedetaileerd hoeven zijn om van Morrowind een uitstekend spel te maken, en soms vraag je je af of Bethesda af en toe niet beter voor de functionaliteit boven de vorm had gekozen. Nog een voorbeeld daarvan is de populatie van de verschillende steden, forten, dorpen enzovoort. De meeste plaatsen lijken niet echt drukbevolkt, maar uiteindelijk heb je toch de indruk dat er gewoon teveel nietszeggende NPCs (Non-Player Characters) in het spel rondlopen, en vooral tijdens conversaties valt op dat een hoop personages in het spel gewoon dienen om het decor te vullen. Na een tijdje ga je als speler wellicht gewoon geen conversaties meer willen houden, aangezien je toch steeds dezelfde dingen te horen krijgt, met als resultaat dat je het risico loopt belangrijke hints en quests te missen. Maar ik herhaal : dit zijn in feite maar details in een spel dat zo onwezenlijk groot is, dat ik nog steeds niet kan beweren dat ik al de helft gezien heb van wat het spel te bieden heeft.

Conclusie

Ik vermeldde hierboven al Lord of the Rings, en fans van dat boek (en die films uiteraard) zullen veel herkenningspunten zien in de wereld van The Elder Scrolls. Morrowind is zonder enige twijfel een indrukwekkend spel, met een volledig eigen sfeer, tempo en manier van aanpakken. Zulke games zijn steeds moeilijk te beoordelen, omdat het publiek er ofwel van walgt of het op handen zal dragen. Voor mij persoonlijk, een intussen cynische ex-fantasy fan, is Morrowind een beetje als een dream come true. Ik zou iedere gamer, die het geduld dat ik hierboven beschreef kan opbrengen, dit spel van harte aanraden. In het slechtste geval eindig je met een indrukwekkend, maar overweldigende RPG. In het beste geval eindig je, zoals ik, met een tweede huis, een interactieve wereld die je fascineert, schrik aanjaagt en van jou een held maakt (zij het dan wel een ongewassen, onuitgeslapen en asociale anti-held, in de “echte” wereld).