Pro Evolution Soccer 4

In de carrière van elke reviewer komt er wel eens een spel waarbij je denkt : "Bah, snel reviewen, zodat ik het nooit meer hoef te spelen !"  Gelukkig heb ik zo'n spel al achter de rug, en jullie kunnen het resultaat daarvan nalezen in de Catwoman review ! Bij het verleden week verschenen Pro Evolution Soccer 4 heb ik net het tegenovergestelde probleem. Zelfs op het moment dat ik deze review neertyp, staat mijn Xbox op pause, middenin een spannende wedstrijd die zal bepalen wie de toekomstige kampioen wordt in de Nederlandse eerste klasse ! Zonder enige twijfel kan je dus wel stellen dat ik verslaafd ben aan dit spel, en de mensen die willen begrijpen hoe dit komt, die moeten zeker verderlezen...

Football Genius

Het is erg moeilijk om een review over een voetbalspel als Pro Evolution Soccer te schrijven, zonder "die andere" voetbalgrootheid in de vergelijking te betrekken. We zullen met de deur in huis vallen : fans van FIFA Soccer zullen zeker en vast enkele problemen hebben met deze PES. FIFA Soccer is op twee vlakken heer en meester over PES, en dat is de algemene presentatie, en de licenties. Over de presentatie van het spel kan ik kort zijn. EA's game bevat herkenbare muziek, stijlvolle menu's, professioneel commentaar en flitsende layout voor alle schermen. PES 4 daarentegen valt een beetje tegen op al die punten, en gaat voor een "less is more" aanpak. De muziek is puur instrumentaal en onbekend (al doen sommige tracks me wel aan bestaande nummers denken), de menu's zijn eenvoudig en met een soort gebroken Engels uitgelegd, vergeet immers niet dat PES een op en top Japans spel is. Het commentaar van PES' Peter Brackley tijdens de wedstrijden is ook van een veel lager niveau dan wat we gewend zijn van John Motson en Ally McCoist in FIFA 2005.

De andere grote troef die EA Sports achter de hand heeft zijn de veel geprezen licenties van de echte FIFA organisatie. Dit betekent in de praktijk dat, wanneer je FIFA 2005 koopt, je er zeker van kan zijn dat 99% van de informatie (spelersnamen, shirts van de teams, vaardigheden etc.) overeenkomt met de werkelijkheid van het voetbal. Pro Evolution Soccer heeft deze licenties niet, en daardoor zal je bv. merken dat de topspits van Nederland hier Van Nistelroum heet in plaats van Van Nistelrooij. Toch heeft Konami dit jaar de moeite gedaan om wel degelijk de licenties te bemachtigen van een aantal Europese competities : de Nederlandse Eredivisie, de Spaanse Primera Division en de Italiaanse Serie A. Van die drie competities zijn de spelers en teams volledig in orde, net zoals ze in FIFA zouden zijn, inclusief de juiste shirts en sponsors enzovoort. Er bestaan nog wel foutjes : Ibrahimovic speelt nog bij Ajax, en Eto'o heeft de overstap naar Barcelona nog niet gemaakt, bijvoorbeeld. Daarnaast zitten ook de volledige eerste klasse van Engeland, Frankrijk en Duitsland in het spel, plus een selectie van topploegen uit andere landen waaronder : Anderlecht en Club Brugge, Celtic, Boca Juniors, Olympiakos, FC Porto, Dynama Kiev enzovoort. Maar ondanks dat alles blijft FIFA uiteraard de betere op het vlak van licenties, PES zal er wellicht nooit aan kunnen tippen, en een hoop gamers laat het spel bijna puur om die reden ook mooi in de winkelrekken liggen. Jammer, want PES 4 verdient een massaal publiek !

Edit Mode

Maar PES 4 slaat keihard terug ! In het spel zit namelijk een heel erg uitvoerige Edit Mode, waarmee je letterlijk alles in het spel kan aanpassen naar je eigen wensen. Zoek een goeie PES 4 website op, en je kan naar hartelust beginnen de ploeg -en spelersnamen te veranderen naar hoe ze in het echt zijn. Sterker nog, je kan het uiterlijk van elke speler veranderen, hun vaardigheden, de namen van stadions, je kan zelfs een eigen vlag en logo ontwerpen voor elke ploeg in het spel ! Een extreem handige functie is ook de Release Player optie, waarmee je ofwel spelers in een nationaal team kan laten opnemen of juist eruit verwijderen (Gert Verheyen is nu echt al wel een paar jaar gestopt met de Rode Duivels, Konami !), ofwel transfers van de ene club naar de andere kan doen. En hop : Inbrahimovic staat met de druk van een knop waar hij hoort, namelijk bij Juventus. Nu ben ik niet te beroerd om te bekennen dat er heel wat tijd en opzoekwerk inkruipt vooraleer je alles in het spel hebt ge-edited zoals het hoort. Maar het feit dat deze optie in het spel zit, toont toch aan dat Konami heeft gedacht aan de hardcore voetbalfans die alles precies willen zoals het hoort !

En hardcore voetbalfans zullen PES 4 verorberen al was het een worstenbroodje ! Vergeet al de negatieve punten die ik totnogtoe heb vermeld, want nu ga ik me naar de gameplay van PES 4 richten, en vanaf dan kan ik eigenlijk enkel nog lovende woorden uiten. Pro Evolution Soccer is in eerste instantie een veel vollediger voetbalspel dan FIFA Soccer is. Je kan er toernooien en competities naar hartelust in organiseren, en zelf de parameters voor instellen. Je kan je een dagje bezighouden met de intensieve Training Mode waarin je zowel als beginner terecht kan om de regels van het voetbal te leren, of als ervaren speler nog eens kan aankloppen om alle subtiliteiten van het spel onder de knie te krijgen. Daarnaast zijn er nog de Options, waar je onder meer de Replays van je meest indrukwekkende doelpunten kan herbekijken, nieuwe spullen unlocken in de PES Shop en een overzichtje bekijken van alle bekers en competities die je al gewonnen hebt in het spel. Om het geheel af te ronden is er een duidelijke Match Mode (om een snel wedstrijdje te spelen) en de onovertroffen Master League, waarover ik later nog zal uitweiden.

It's Really In The Game !

Maar het wordt tijd dat ik eens begin uit te leggen waarom voetballiefhebbers nu eigenlijk in gestrekte draf richting gameswinkel zouden moeten lopen om dit schijfje te kopen. De reden valt redelijk simpel samen te vatten : PES 4 simuleert als geen enkel ander spel precies hoe een voetbalwedstrijd gespeeld wordt. Aanvankelijk zal je als nieuwe speler nogal onder de indruk zijn van hoe moeilijk PES is, en hoeveel mogelijkheden het spel biedt qua controls. Het boekje dat bij het spel zit telt niet voor niets bijna 70 bladzijden vol uitleg, en ik vind dan nog dat ze sommige aspecten van het spel te simplistisch hebben verklaard ! Nochtans zijn de beginselen van Pro Evolution Soccer niet anders dan die van de andere voetbalgames : je speelt gewoon met een bal, je moet meer doelpunten maken dan je tegenspeler om te winnen en klaar is kees. Maar het is de manier waarop Pro Evolution Soccer je doet spelen die het spel zo immens bevredigend maakt. In PES 4 zal je spelers bewegingen zien maken die eigenlijk heel erg logisch zijn, maar die je nog nooit eerder zag in een voetbalgame. Met de druk van een knop kan je een speler de bal laten doorlopen bijvoorbeeld. De spelers gaan echt in duel en net zoals in de werkelijkheid zal er regelmatig een fout gefloten worden voor een relatief lichte overtreding. Spelers kijken eventjes opzij vooraleer ze een strakke voorzet in de 16 meter geven, ze steken de hand in de lucht wanneer ze de diepte inlopen en een pass willen ontvangen. Alles wat je je maar kan voorstellen bij voetbal zit ook echt in dit spel, en meer nog : soms zal je dingen zien waar je nog niet eens had aan gedacht dat ze ook zouden werken in een videospel.

Pro Evolution Soccer 4 gaat erg ver in de echte inleving van het voetbalspelletje. Zoals ik hierboven al zei wordt dat deels gedaan door de levensechte reacties en bewegingen in het spel. Dit gevoel wordt ook nog eens versterkt door de aanwezigheid van een scheidsrechter en medisch personeel op en rond het veld. Bij sommige overtredingen zal de scheidsrechter geen kaart trekken, maar gewoon even de speler in fout waarschuwen en in toom houden. Een gekwetste speler moet naast het veld verzorgd worden, wordt ook echt opgehaald door een team met brancard, en kan na verloop van tijd het spel gewoon hervatten. En zo kan ik nog wel 100 voorbeelden geven. Een andere manier waarop PES 4 je echt meesleurt in de wedstrijden is de vrij hoge moeilijkheidsgraad !

De AI van de vijandelijke teams is soms werkelijk genieten, zeker op de hoogste niveaus. Ik raad mensen die het spel voor het eerst spelen zeker aan om het eerst op 1 of 2 sterren te proberen qua moeilijkheid. Het spel start automatisch op 3 sterren, maar dat zal bij nieuwkomers echt frustraties opleveren. De intelligentie van je tegenspelers is soms gewoon beangstigend, maar ook zeer frustrerend. Ze blokkeren zowat elk schot dat je in de 16 meter tracht te lossen, ze begin enorm op de bal te jagen wanneer ze tegen het einde van de wedstrijd nog achterstaan, ze tikken het balletje rustig rond wanneer ze aan het eind net een doelpunt voorstaan. De AI spelers lokken fouten uit, ze hebben een gevarieerd en efficiënt passenspel en bovenal hebben ze een sterk georganiseerde defensie ! Om een doelpunt tegen de AI ploegen in PES 4 te maken, zal je echt moeten nadenken over je de beste aanpak. Heb je een lange spits in de 16, dan kan je misschien een hoge voorzet proberen, heb je daarentegen een korte wendbare spits, dan kan je hem misschien gebruiken om de verdediging open te breken enzovoort. Ik durf er bijna om te wedden dat elke voetballiefhebber na pakweg 5 wedstrijdjes PES 4 zal zeggen : "Wow, dit spel geeft weer hoe voetbal écht is !"  En ze hebben gelijk, geen enkel ander spel benadert de tactische maar ook atletische acties die het voetbalspel zo mooi en interessant maken.

The Master Chie...euh League

Met louter woorden is het moeilijk te beschrijven hoe ingenieus PES 4 in mekaar zit. Elke wedstrijd is anders, elke speler, elke ploeg vraagt om een andere aanpak, en het is net deze factor die het spel zo verdomd verslavend maakt. Er gaat geen onbewaakt moment voorbij of ik zit alweer in m'n luie stoel voor de Xbox, met PES 4 op m'n netvliezen gebrand. Deels hiervoor verantwoordelijk is zeker de schitterende Master League Mode die het spel voorziet van zijn echte houdbaarheidselement. In de Master League start je namelijk met een ploeg vol (onbestaande) spelers van een redelijk laag niveau. Het is jouw taak om deze ploeg doorheen de verschillende reeksen (je begint uiteraard in de laagste) te loodsen en het op te nemen tegen de allergrootste ploegen uit de wereld. Klinkt misschien niet helemaal zo fantastisch, maar het geniale aan deze modus is dat je door wedstrijden te winnen geld verdient en zo nieuwe spelers kan aantrekken. Dat begint vrij bescheiden, na een half seizoen kan je misschien een degelijke keeper aanschaffen (ik raad Buffon aan, of een goedkopere oplossing als Sorensen of Chech) en een iets betere spits (type Wiltord/Mista etc.). Beetje bij beetje, positie na positie maak je van je kleine onbekende ploegje een ware grootmacht met de beste spelers erin. Het is de droom van elke voetballiefhebber om een ploeg samen te stellen met alle beste spelers van de wereld, en in Pro Evolution Soccer 4 krijg je volop de kans om die ploeg niet alleen samen te brengen, maar er ook nog eens mee te spelen in de meest realistische voetbalsimulator aller tijden !

De Master League duurt lang, dat is een feit waar je niet aan onderuit kan, en je moet toch op minstens twee volledige seizoenen rekenen vooraleer je een echt dream team kan vormen. Maar er bestaat volgens mij geen enkel ander sportspel waarbij het spelen van twee seizoenen zoveel spannende en telkens variërende wedstrijden oplevert. Het is zeker en vast niet voor iedereen weggelegd, maar de doorzetters worden echt beloond, en PES 4 is één van die games die de echte fans binnen een jaar nog steeds zullen spelen. En laten we eerlijk zijn : over hoeveel games in je collectie kan je dat zeggen ?

Winning Eleven

Tijd om ons even te buigen over de oppervlakkige kenmerken van PES 4 : de graphics en het geluid. Grafisch bereikt PES 4 niet echt het niveau van FIFA 2005, als het neerkomt op de player models. Maar toch schat ik PES 4 hoger in op dit vlak dan FIFA, en dat ligt hem aan de schitterende animatie in dit spel. Het is waar : de spelers in FIFA zien er net iets beter uit, hun kleding lijkt wat realistischer, af en toe is een kapsel eens wat beter afgewert, en sommige bekende spelers lijken net dat tikkeltje meer op hun tegenhanger in de echte wereld dan bij PES 4. Maar de manier waarop deze spelers zich over het veld bewegen, de vlotheid waarmee ze een bal aannemen, met de buitenkant voet een pas opzij geven, of een sprint in gang trekken.. nee daar kan FIFA niets tegen beginnen. PES 4 beweegt ook veel sneller dan FIFA, en de vloeiende, levensechte animatie helpt dan ook om het geheel nog een stuk realistischer te maken dan bij FIFA 2004. De zeer uitvoerige Edit Mode laat je trouwens toe om een speler eruit te laten zoals je zelf wilt. Met een database van om en bij de 400 gezichten en tal van haarstijlen, accesoires en lichaamsbouwen, kan je als je wil zelf je eigen favoriete ploeg (ja koelkast : ook KV Mechelen !) in het spel transporteren.

Qua geluid valt PES 4 misschien een beetje tegen, of toch zolang je niet op het veld staat. De muziek heb ik al besproken en is redelijk onbelangrijk, en het commentaar laat ook wel te wensen over. Het geluid in de stadions zelf echter is heel erg goed, en alle geluiden die je op een voetbalveld verwacht (behalve het typische roepen naar elkaar van de spelers, zoals in FIFA) zitten ook in PES. Met name het publiek gedraagt zich erg realistisch en zal bv. het bezoekende team uitfluiten wanneer het te verdedigend speelt, en het thuisteam net aanmoedigen wanneer ze met de bal naar voren stormen. Toch is het moeilijk om een hoge score aan het geluid van PES vast te knopen, en dit is het enige vlak waarvan ik gerust wil toegeven dat Konami best wel een extra inspanning mag doen voor een volgende editie. Maar met een verslavend game als dit merk je al vrij gauw het geluid niet meer op !

Live and Let Die

Ook in multiplayer is PES 4 een zeer verslavend spel, zeker als je één of meerdere vaste tegenstanders te pakken kan krijgen. Het is zelfs aangeraden om PES ook regelmatig tegen echte mensen te spelen, want de AI is op de hoogste niveau zo verschrikkelijk goed, dat je soms wel eventjes frustratie zal voelen. Multiplayer maakt het speelveld weer een beetje gelijk, want een speler met weinig ervaring kan wel degelijk winnen tegen een getrainde meester in dit spel. Dit komt grotendeels doordat PES, zoals het echte voetbal, vaak onvoorspelbare sitiuaties oplevert. Soms zal de scheidsrechter wél een fout fluiten voor duwen, en soms zal hij balvoordeel geven. Soms zal een schot afwijken op een speler en in corner vliegen, soms botst de bal juist daardoor in doel. Het is niet te voorspellen, en daar moeten we blij om zijn, want ook in het echte voetbal is het onzin om op zekerheden te rekenen. De mogelijkheden zijn bijna eindeloos want het spel biedt zoveel moves aan : één-tweetjes, lange ballen om van flank te veranderen, doorsteekpassen (hoog én laag), vertragen en turbo bij het lopen, snedige kapbewegingen enz. Wanneer twee spelers van ongeveer hetzelfde niveau tegen mekaar spelen, kan een neutrale toeschouwer zelfs vol spanning meekijken, want wat er op het Xbox AV-kanaal dan verschijnt lijkt echt als twee druppels water op de spannendste Champion's League match op TV of in het stadion.

Daarom ook dat we hier bij X-Power een gat in de lucht sprongen toen we vernamen dat Konami Xbox Live zou gaan ondersteunen met PES 4. En niet zomaar wat downloadbare content, of een Live aware functie, nee het spel is echt speelbaar in Quickmatch en Optimatch tegen mensen van over de hele wereld. Aangezien ik zelf geen Live bezit, baseer ik me vooral op de ervaringen van onze eigenste MacNappy om te concluderen dat het Live spelen een zeer welkome toevoeging is aan het zo al verslavende en enorm uitgebreide spel. De mogelijkheden online zijn dan wel een beetje beperkt (een toernooi of competitie onder vrienden organiseren is zo goed als onmogelijk), maar de kans om op elk moment iemand uit te dagen tot een wedstrijdje is te mooi om te negeren. Zelfs al blijkt het dat de World Ranking lijst, waar je als speler punten voor krijgt bij elke gespeelde wedstrijd, ook beïnvloed wordt door wedstrijden die niet helemaal tot het einde zijn gespeeld. Mankementjes dus, en het Live gebeuren van FIFA is toegegeven veel uitgebreider en beter geregeld. Maar in zou liever met een originele Ferrari rijden, dan met een uitgebouwde Trabant, if you know what I'm saying..

Back To The Game !

Goed, beste mensen, er staat nog een spelletje of vijf PES op me te wachten, dus vergeef me dat ik deze conclusie een beetje kort maak. Pro Evolution Soccer 4 is zonder enige twijfel het beste voetbalspel dat je kan kopen voor Xbox. Als je niet van voetbal houdt, dan nog raad ik je om het spel minstens eens te proberen bij een vriend thuis. Maar mensen die een Xbox (of PS2 of PC) bezitten én van voetbal houden, die hebben eigenlijk geen excuus om PES 4 niet te kopen. Het is een spel dat zeer regelmatig te realistisch aanvoelt, waardoor je ook vaak emoties bij het spel zal voelen die je ook bij een echte voetbalwedstrijd zou hebben. PES 4 zal nog lange maanden in mijn Xbox doorbrengen, en ik zie geen enkel spel dat ik meer zal bespelen de komende maanden. Als volgend jaar de Live opties nog wat worden verbeterd én er nog wat meer licenties in het spel zitten, dan krijgt PES 5 van mij een 10/10. Voorlopig moeten ze het met één puntje minder doen bij Konami, maar dit spel staat toch absoluut in mijn top 5 Xbox games aller tijden.. Kopen dus die handel, liefst morgen al !