Pro Evolution Soccer 2011

Hardcore liefhebbers van Pro Evolution Soccer hebben enkele zware jaren achter de rug. Terwijl EA's FIFA schijnbaar moeiteloos zowel gamers als critici weet te charmeren, zit Konami in de hoek waar de klappen vallen. Met PES 2011 lijkt er wel stilaan een lichtje aan het einde van de tunnel te verschijnen.

Dat PES aan een remonte toe was, daar was zowat iedereen het over eens. Ook bij PES Productions, het onderdeel van Konami dat zich elk jaar weer over de nieuwe game buigt, was het doorgedrongen dat de 'oude' PES forfait zou moeten geven tegen de ongelofelijke progressie van de FIFA-titels. Vandaar werd de ietwat drastische beslissing genomen om deze PES 2011 helemaal vanaf nul op te bouwen en ongeveer al het voorafgaande te negeren. Mocht je nu in paniek vervallen, wees gerust: het hart en de ziel van PES is wél intact gebleven. Maar in de praktijk is deze PES 2011 toch een heel nieuwe game geworden die nog weinig te maken heeft met zijn rechtstreekse voorgangers.

Leren vergeten
Cruciaal om plezier te kunnen puren uit deze nieuwe PES, is geduld en een niet al te perfectionistische visie op gaming. Want, laten we het maar meteen vertellen, PES is nog steeds geen FIFA qua graphics, qua realisme en qua licenties. Wie het mooiste en meest uitgebreide spel in huis wil halen moet ook dit jaar zijn centen aan EA besteden. Maar er is een 'maar'. Qua voetbalgameplay heeft PES dit jaar namelijk voor het eerst in lange tijd nog eens serieuze passen vooruit gezet. Om die progressie echter te ontdekken zal je eerst heel wat stof moeten bijten. Zelfs op zijn gemiddelde moeilijkheidsgraad dwingt Konami's nieuwste telg je namelijk tot het opnieuw aanleren van de controls. Vooral de lange passes en doorsteekballetjes zijn een stuk subtieler geworden vanwege een gevoelig krachtmetertje. Onze eerste dozijn wedstrijden trapten we nog haast elke simpele pass van 2 meter genadeloos buiten de lijnen, en waren onze doorstekertjes eigenlijk gewoon oefenballetjes voor de vijandige keeper. Ook het schieten op doel hangt nu verbonden aan zo een krachtmeter, en ook hier zal zelfs de meest ervaren PESser toch enkele uurtjes op moeten oefenen. De truc is vooral om met name PES 2010, FIFA 10 en zelfs FIFA 11 te vergeten, en je hoofd vrij te maken voor de unieke gameplay van PES 2011.

Terugkeer
Is het cliché dat PES het vooral van gameplay moet hebben, en FIFA van zijn licenties, dan weer helemaal terug? Volgens ons nog niet helemaal, maar dat de nadruk bij Konami nu terug ligt op het perfectioneren van de besturing, lijkt ons geen toeval. PES was altijd al het lelijke broertje van FIFA's gigant, maar dankzij zijn balvaardigheid had dat kleine ventje wel een zeer goede reputatie opgebouwd. Met PES 2011 lijkt het proces van de comeback na meerdere magere jaren eindelijk ingezet. Toch bevat de game, zelfs na een honderdtal wedstrijden nog te veel kleine frustraties die we niet zomaar door de vingers kunnen zien.

Jacht naar licenties
Zo kunnen wij er anno 2010 eigenlijk niet meer goed bij waarom PES nog steeds met een zeer mager aanbod komt aanzetten qua volledig van oren en poten voorziene teams. Dat ligt, zo verklapte een Konami-woordvoerder ons onlangs nog, aan de strategie van EA dat bepaalde clubs en liga's te pakken heeft in een exclusief contract (zie ook: de NFL met EA's Madden-games). Allemaal goed en wel, maar het helpt de gemiddelde gamer er niet op vooruit, en de massale uittocht naar FIFA zal ook wel deels te verklaren zijn voor de zeer precieze teamopstellingen en officiële licenties. Opnieuw zal je dus het enkel moeten rooien met een complete Eredivisie en Ligue 1, voor driekwart complete La Liga en Serie A, en een Premier League waar slechts twee team voorzien zijn van de volledige licentie. En dan viel het ons in onze reviewversie bovendien nog op dat een heleboel transfers van vorige zomer nog niet doorgevoerd waren (Ibrahimovic én Herny nog bij Barcelona). Schrijnend blijven ook de totaal nutteloze landenteams, waarvan de helft moet komen opdraven met fictieve spelers (vaak lichtjes bewerkte namen). PES Productions heeft om dit euvel te verhelpen slechts twee oplossingen: regelmatige updates (een belofte die Seabass zelf maakte) en natuurlijk de Edit mode.

Blokkendoos
Die Edit mode werd dit jaar nog eens verder uitgebreid met als voornaamste doel het lanceren van de (online) Master League. Je eigen team samenstellen met alles erop en eraan kan in PES al sinds mensenheugenis, maar dit jaar gaat het nog verder. Je kan bijvoorbeeld je eigen stadion bouwen, sponsors kiezen en zelfs een eigen clubcompetitie opstarten. De beslissing om de Master League online te nemen, lijkt ons een meesterzet van Konami, maar helaas konden we deze mode nog niet testen door het gebrek aan servers. We houden er dus geen rekening mee in onze beoordeling, maar de offline Master League mag er alleszins opnieuw zijn. Als manager is het nog steeds vooral jouw taak om de juiste spelers te transfereren binnen het beperkte budget. Op een hoge moeilijkheidsgraad is dit nog steeds de meest geniale en uitdagende voetbalmode die er te verkrijgen valt, en zelfs FIFA 11's Career mode verbleekt erbij.

De achterlijn
Wij zijn vooral opgelucht dat het potje voetbal dat in PES 2011 op de mat gebracht kan worden terug van een hoog niveau is, ook al moet je er de schoonheidsfoutjes (zoals de aparte balfysica en het sporadische flipperkastgevoel) wel bijnemen. De AI-verdediging organiseert zich beter dan vroeger, en ook de keepers schudden al wat vaker een last minute redding uit de mouwen. De nadruk als speler ligt nog steeds op het zoeken naar de ideale openingen in de aanval. In de vorige paar edities lag die opening bijna steevast op de flanken, waar snelle spelers als Robinho of Robben brandhout maakten van zowat elke verdediging. Iedereen kent wel dat typische 'dribbel langs de flank en tikje naar de centrumspits'-doelpunt dat PES zo vaak typeert. En hoewel zulke doelpunten nog steeds mogelijk zijn, komen ze toch veel minder frequent voor. De achterlijn halen is dus geen garantie meer op succes, want PES 2011 legt de nadruk meer op positionering, loopacties en slimme passing. Een beetje als FIFA 11 dus, kan je wel zeggen, maar zonder dat soms verstikkende realisme dat vlot tik-tak-voetbal onmogelijk maakt. De twee games hebben bestaansrecht en bieden uiteindelijk een heel andere voetbalervaring aan.

Blik vooruit
Het zal ook niemand verbazen dat Konami op alle vlakken wat vooruit gegaan is met PES. De speleranimaties zijn verre van perfect, maar wel zeer degelijk. De muziek (met onder meer tracks van Phoenix, Vampire Weekend en Passion Pit) voelt weer wat moderner aan, ook al blijven het zwakke commentaar en de flauwe koorgezangen wat achterop. Vooral qua laadtijden en presentatie maakt PES 2011 een goede beurt. Een uitzonderlijk jaar voor Konami en PES dus, want terwijl FIFA 11 naar onze smaak iets te veel ter plaatse blijft trappelen, pakken de Japanners verschroeiend uit met een game die durft te veranderen. Dat die veranderingen heel wat training vergen om te leren appreciëren, en dat de game zelfs dan nog steeds minderwaardig is aan EA's gigant. Maar als voetbalgame die we nog vaak zullen spelen met bezoek in de sofa of online, zal PES 2011 zeker en vast grijsgedraaid worden.

Trekt Konami deze lijn volgend jaar door, dan kan de titelstrijd misschien eindelijk nog eens spannend worden. PES 2011 onthoudt de beste elementen van zijn illustere voorgangers, maar gooit ook veel overboord. De game is er minder toegankelijk, maar veel interessanter door geworden en is een waardige concurrent voor FIFA.