Panic Station

2220, de mensheid heeft het heelal gekoloniseerd. Op tientallen planeten en manen hebben we een basis neergepoot. Met één van die bases is sinds kort het contact verbroken. Er wordt een team soldaten op onderzoek uitgestuurd. Elke soldaat is vergezeld van een androïde die hij bestuurt via een telepathische link. Bij aankomst ontstaat het vermoeden dat er iets mis is gegaan. De bewoners van de basis zijn verdwenen en in de donkere gangen en kamers krioelt het van de bloeddorstige parasieten waartegen de meegebrachte wapens niets uitrichten. Bovendien blijkt er een soort nest diep in de basis te zijn gevormd en heeft een soort hive-mind controle genomen over één van de soldaten. Die besmette soldaat is nu in staat zijn teamgenoten te besmetten en voor de kar van de parasieten te spannen. Het is aan de niet-besmette soldaten en hun androides om de basis te doorzoeken naar wapen en benzine om het nest in brand te steken en de besmetting in te perken, voor ze allemaal besmet raken!
Panic Station belooft een thriller gevuld met achterdocht en paranoia. Wij waren dan ook razend benieuwd of de hype rond het spel terecht was.

De 4 tot 6 spelers beginnen in een centrale machinekamer met in hun hand 5 wisselkaarten. Drie van deze kaarten zijn infectiekaarten, 2 ervan zijn objecten. De infectiekaarten zijn voor het geval een speler besmet raakt en op zijn beurt zijn mede speler wil besmetten. De object kaarten kunnen gebruikt worden in het spel. In zijn beurt beschikt een speler over een aantal actiepunten, afhankelijk van de gezondheidstoestand van zijn karakters. Alle acties kosten 1 actiepunt: een kamer verkennen, een karakter naar die kamer verplaatsen, objecten zoeken in een kamer, aanvallen of speciale acties uitvoeren. De spelers ontdekken als in een soort dungeon-crawler de verlaten basis en gaan op zoek naar het nest en de benodigde objecten om te overleven. Telkens ze een ruimte betreden waar zich een andere speler bevindt, moeten beide spelers gedekt een kaart uit hun hand met elkaar ruilen. En daar begint het! In het bovenste deel van de stapel met object-kaarten die gevonden kunnen worden tijdens het zoeken in de basis zit namelijk een gastheerkaart. De speler die deze trekt staat vanaf dan onder controle van de hive-mind (al wordt deze zo nooit genoemd in het spel) en zal vanaf nu niet alleen proberen te beletten dat het nest in brand wordt gestoken, maar zal nu ook andere spelers kunnen besmetten door hen bij het kaarten ruilen één van zijn 3 besmettingskaarten te overhandigen. Een speler kan zich bij het ruilen indekken tegen zo’n besmetting door een benzinetank te ruilen. Krijgt hij een besmettingskaart toegeschoven, maar gaf hij zelf een benzinetank, dan geldt de besmetting alsnog niet. Helaas heb je die benzinekannen nodig om het nest te kunnen vernietigen. Ze systematisch afgeven zou er dus voor zorgen dat eens je het nest hebt gevonden je onvoldoende brandstof hebt om de klus te klaren. Om te kunnen winnen zal je dus berekende risico’s moeten nemen.

Alsof de verrader(s) onder het team de zaken nog niet moeilijk genoeg maakte, zijn er ook nog eens de parasieten die door de basis dolen. Gelukkig is “dolen” hier een goed woord. De parasieten worden namelijk door het toeval gestuurd. Een worp met een 4zijdige dobbelsteen bepaalt in welke richting ze zich verplaatsen alvorens iedereen in de kamer aan te vallen. Met wat geluk en planning vallen ze dus nog wel te ontwijken. Als je ze echter te talrijk laat worden, heb je weldra gaan enkele veilige plek meer over en hebben ze je vroeg of laat toch zwaar te pakken.

Op het eerste zicht lijkt Panic Station een beetje op een kruising tussen De Weerwolven van Wakkerdam en HeroQuest. Het dungeon-crawl-aspect wordt goed uitgespeeld doordat de spelers het spel met slechts 2 bruikbare objecten beginnen die ze dan nog maar pas mogen uitspelen van zodra ze er een 3 hebben gevonden. Je mag namelijk pas handkaarten uitspelen vanaf je er meer dan de 5 startkaarten (3 besmettings- en 2 objectkaarten) op handen hebt. In het spelmechanisme is dit perfect te verklaren doordat je anders kan verraden dat je al besmettingskaarten hebt weggegeven, maar thematisch is het een beetje vreemd dat je die granaat in je hand niet mag gebruiken omdat anders… euh, je hand leeg is?  Het systeem werkt wel, maar het voelt wat vreemd aan.
Qua paranoia en achterdocht onder de spelers zit het meestal goed, tot iemand een besmetting kan afweren met een benzinetank en de besmetter daarmee openlijk confronteert. Uiteraard kan die alles ontkennen, maar je acteerprestaties moeten op zo een moment al een Oscarnominatie waard zijn om de andere spelers dan nog van je onschuld te overtuigen. Uiteraard zijn er mogelijk nog andere besmette teamleden, dus het spel hoeft bij een eerste ontmaskering niet te eindigen. Een ontmaskerde speler kan trouwens ook rustig blijven besmetten zolang de andere spelers zijn karakters niet uit de weg ruimen.
En daar komt een volgend probleempje om de hoek piepen. Van je 2 karakters kan om één of andere rede enkel de androide een vuurwapen hanteren. De soldaat draagt zogezegd een vlammenwerper om het nest te vernietigen. Van wapen wisselen of zelfs een speler bewerken met de vlammenwerper is niet toegestaan. Bovendien begint iedereen zonder kogels en moet je die dus in de basis zien te vinden. Daar is op zich niets mis mee, het houdt de dingen zelf spannend. Het is alleen nogal frustrerend als je na 3 keer zoeken met een machinegeweer en 2 doelzoekers op handen zit, maar deze nog steeds niet kan gebruiken bij gebrek aan kogels. Snel even ruilen met een teamgenoot die beweert kogels op handen te hebben is dan net weer iets te riskant. Die besmetting, weet je nog.

Een bijzonder leuk aspect in het spel is de warmtescan van de basis. Eens je één van de 2 computerkamers hebt gevonden in de basis kan je die scan uitvoeren. De spelers moeten dan elk een kaart waarop staat of ze besmet zijn of niet gedekt afleggen, al naar gelang hun situatie. De andere kaarten worden weggelegd op een aflegstapel. De “juiste” kaarten worden geschud en vervolgens bekeken. Iedereen komt zo te weten hoeveel spelers er ondertussen al besmet zijn. Een zeer leuke toevoeging, die warmtescan. Uiteraard zitten die computerkamers ofwel achter slot en grendel ofwel vind je ze pas diep in de basis.

Zowel lof als klachten over Panic Station dus. Wat is dan het eindverdict? Wel, bedenker David Ausloos en uitgever White Goblin hebben met Panic Station alleszins een thematisch en visueel prachtspel afgeleverd. De blikken doos ziet er bijzonder “posh” uit en de knappe artwork van de kaarten zet meteen de juiste sfeer. Voor nog geen 20€ krijg je een flinke stapel kaarten en degelijke houten jetons als speelstukken. Ok, plastic miniatuurtjes zijn leuker, maar verdubbelen makkelijk de prijs. De sfeer heeft niet te lijden onder de jetons, de kaarten op zich spreken voldoende.
Helaas is er misschien net iets te veel bespaard. Het spelregelboekje is zo compact gemaakt dat zelfs de introductie van het spel er niet meer in kon. Inderdaad, de setting aan het begin van deze bespreking komt uit een iets lijvigere downloadbare versie die enkele weken na de release online verscheen. Bovendien is die versie ook meteen een 2.1 versie van de spelregels die een aantal regels van het spelregelboekje dat in de doos zat herroept of op punt stelt. Op zich niets dramatisch, maar het had geholpen mochten de regels vanaf het begin beter getest zijn en een beetje thematische omkadering hadden mee gekregen. Het maakte op ons alleszins een zeer onprofessionele indruk. Dit alles maakt van Panic Station nog steeds geen slecht spel. Het is een leuk uitgangspunt met degelijk basismateriaal. Het voelt alleen een beetje als een starterset voor Dungeons & Dragons; je hebt vaak het gevoel dat er iets wringt, of dat er een specifieke regel voor een specifieke situatie ontbreekt. De volledige regels kom je dan te weten in de volledige Dungeon Masters Guide. Alleen is Panic Station geen gigantische Role Playing Game met aanvullende boeken, maar zou het een afgewerkte speldoos moeten zijn. Als je het goed vindt om regelmatig het internet af te zoeken op zoek naar antwoorden of om huisregeltjes op te stellen, dan valt er aan Panic Station dikke fun te beleven. Zitten er in je spelersgroep echter spelers die alles volledig volgens de regels spelen en die bijna advocaatsgewijs winnen door het uitpluizen van de kleine regeltjes, dan zou ik de eerste editie van Panic Station nog even links laten liggen. Als er ooit een 2 druk komt met aangepast (volledige) regels dan is het zeker voor iedereen te overwegen. Tot die tijd is het eerder voor de fans en de geeks. Toch een beetje gehypt dus… jammer.