NBA Jam

Na enkele donkere jaren van afwezigheid achten Midway en Acclaim de tijd rijp om één van de meest gesmaakte arcade b-ball games ooit nieuw leven in te blazen. Anno 2003 is de verrijzenis van de basketballegende NBA Jam een feit. Na vervlogen glorieuze tijden in de arcadehallen en op verscheidene bestofte consoles maakt de game immers zijn opwachting op de Xbox en PS 2. De hegemonie van weleer is echter niet meer wat ze geweest is. Electronic Arts leverde met NBA Street Vol.2 een ijzersterk arcade basketbalspel af, waardoor NBA Jam werd gedegradeerd tot een stukje gamegeschiedenis. Grijpt de grootvader der basketbalgames weer ostentatief de macht, of wacht hem een roemloze aftocht naar de catacomben van het museum, waar een plaatsje voor hem gereserveerd is?

Slechts luttele seconden na het opstarten van het spel word je ondergedompeld in een aangename roes van nostalgie. Opzwepende hip-hop liederen zetten de toon en zorgen ervoor dat je heupwiegend de eerste dunks met het nodige vertoon door de ring ramt. De gelauwerde basiselementen van de gameplay uit de vorige delen zijn nagenoeg integraal overgenomen, en zullen met applaus onthaald worden door de schare fans die het spel heeft. Ook nieuwelingen zullen daarentegen de vereiste vaardigheden snel in de vingers hebben, vanwege de nagenoeg onbestaande instapdrempel. Iedereen met enige motorische vaardigheden schudt spoedig de nodige passes en dunks uit zijn mouw, en is gewapend om de A.I. het vuur aan de schenen te leggen. Net zoals bij zijn voorgangers en vele andere soortgenoten is het echter niet enkel zaaks om zoveel mogelijk de netten van de ring te laten trillen, ook stijl en het showelement bekleden een prominente rol. Acties waarbij je genadeloos je opponent tegen de grond werkt met een vernietigend block, en vervolgens de tegenaanval afrondt met een zo vernederend mogelijke dunk worden geapprecieerd en beloond met een begerenswaardige karrenvracht “Jam-punten”. Verzaak je hier echter aan en geef je het publiek geen waar voor zijn geld dan zal je puntentotaal gestaag afnemen. Eens de Jam-meter is volgelopen kan je een zogenaamd “hotspot” activeren op het veld, die je toelaat om de meest waanzinnige dunks uit te voeren. Vijfdubbele salto’s, een serie danspassen op tien meter hoogte en dergelijke meer worden afgesloten met flitsende dunks. Het spektakel druipt gedurende deze punten van het scherm en het is dan ook een welgekomen toevoeging aan de klassieke NBA Jam gameplay. Het blijft desalniettemin een concept dat de laatste tijd in nagenoeg elk arcadegeoriënteerde sportspel voorkomt, en als enig nieuw gameplay-aspect t.o.v. zijn voorgangers is het té karig. Om de puntenkloof uit te diepen heb je naast de erg nuttige hotspots ook nog spelers ter beschikking die “on fire” zijn. Scoor met één van je teamgenoten 3 korven op rij, zonder dat de tegenstand erin slaagt een eigen aanval succesvol af te ronden, dan is die bewuste speler “on fire”. Hij blaakt dan van het zelfvertrouwen en zijn aanval- en verdedigingsvaardigheden swingen tijdelijk de pan uit, waardoor je de andere ploeg de genadeslag kan geven, of net een miraculeuze comeback kan maken. Mis je anderzijds teveel schoten op rij dan wordt de speler bevangen door falingsangst en gaat het enkel van kwaad naar erger.

Ook op het vlak van beschikbare gamemodes hebben de ontwikkelaars zich schuldig gemaakt aan enige vorm van gemakszucht, waardoor diegene die op zoek zijn naar enige verfrissende ideeën wat op hun honger blijven zitten. Het voorgeschotelde aanbod beperkt zich tot een exhibition mode, ideaal voor korte speelsessies, een Jam Tournament en een Legend Tournament. De Jam Tournament mode stuurt je het veld op tegen elk team uit de huidige NBA, waarbij een overwinning noodzakelijk is om verder te mogen naar de volgende stage. Het verloop van dit zogehete toernooi is echter erg steriel, mede dankzij het volkomen ontbreken van enig competitie- of toernooi gevoel. Het lijkt wel een aaneenschakeling van veredelde Exhibitionwedstrijdjes, en de verveling slaat dus spoedig toe. De Legend Tournament Mode brengt daarentegen wél een langdurige glimlach op je aangezicht en werpt je terug in de oubollige NBA geschiedenis. Je wordt van bij het begin voor de leeuwen geworpen en hebt de eer het op te nemen tegen elke levende basketballegende die ooit de Amerikaanse sporttak animeerde. Je begint in het pre-70’s era en maakt vervolgens een reis door een rijk gevulde galerij basketvedetten. De teams en spelers die je onderweg verslaagt worden daarenboven beschikbaar gesteld in de Exhibition mode. Oude knarren verslaan wordt echter des te gezelliger door de manier waarop het hele zooitje gepresenteerd wordt. De fleurige kleuren van de andere modes ruimen plaats voor allerhande grijze tinten, de immense sporthallen van de L.A. Lakers & Co zijn vervangen door kleinere sportvelden in parochiezaaltjes en ook op auditief vlak worden we tientallen jaren terug in de geschiedenis gesmeten. Geen swingende hip-hop of aanverwanten, maar wel ware klassiekers galmen door de luidsprekers bij spectaculaire dunks, die tevens becommentarieerd worden in de stijl uit den ouden doosch. Een ware smaakmaker!
De zuurverdiende Jam-punten bewijzen hun nut ook naast het veld, waar ze kunnen gebruikt worden als harde valuta in de Jam Store. Hier kan je een eigen speler en/of team mee uitbouwen en ze uitrusten met allerlei opzichtige attributen. Allerhande funcheats zoals Big Heads en dergelijke meer tekenen tevens present in de etalage.

Om op technisch vlak te kunnen tornen aan de suprematie van EA moet je van goede huize zijn, en dat is nu niet bepaald een kenmerk waarmee noch Acclaim, noch Midway worden geassocieerd. De sfeer wordt weliswaar naar een hoogtepunt gedreven door bijpassende muziek, kleuruitspattingen op het scherm en indrukwekkende dunks, maar de overige animaties van de spelers laten bij wijle te wensen over, hetgeen resulteert in onvolledige overgangen, waarbij de opeenvolgende bewegingen louter aan elkaar lijken geplakt met slechts een goedkope tube lijm. De spelers zelf bewandelen het pad van de gulden middenweg en mixen de welgekende kenmerken van hun levensechte tegenhangers met hilarische komische stripfiguren.

Als we dan de slotsom opmaken kunnen we niet anders dan toegeven dat NBA Jam een meer dan vermakelijke arcade b-ball ervaring aanbiedt. Net zoals in de vorige delen is het aangenaam vertoeven op het gepresenteerde basketbalveld, dat steeds gekenmerkt wordt door spektakel en spanning. Om ook op de lange termijn te plezieren ontbreekt er echter een gezonde dosis vernieuwing, en blijf je opgezadeld met een gevoel naar meer, dat het spel zelf niet weet te bevredigen. Op tijd en stond kan je wel nieuwe content downloaden via Xbox Live, zoals bijvoorbeeld een Halloween team, maar meer dan een gimmick is het uiteraard niet. De ongenaakbaar geachte regeerperiode van NBA Street Vol.2 komt vooralsnog niet in gevaar...