Forza Motorsport 4

Als voormalig fanatiek gamer – neem gerust de term ‘hardcore gamer’ in de mond als je nog van de oubollige strekking bent – is het doorgaans moeilijk om de veranderende realiteit onder ogen te zien wanneer je je luizige studentenleven voorgoed achter je laat. In je naaste omgeving proberen waarschijnlijk sommigen om je subtiel in te fluisteren dat “dat gamen” – alsof het een obscure, kinderlijke bezigheid is - er wel langzaamaan uit zal groeien, of toch op z’n minst naar een lager pitje zal teruggeschroefd worden. Koppig als we zijn, beweerden we toendertijd stellig anders, maar in retrospect kunnen we niet anders dan toegeven dat onze gamegewoontes gedurende de laatste jaren haast onopgemerkt, onbewust zelfs, zijn veranderd en dat we stilaan andere zaken van games veranderen.

Dat besef groeide bij ons persoonlijk nog het meeste met Forza Motorsport 3, een titel die op dat moment alles belichaamde wat we ooit in een racegame konden wensen en onze stoutste “hardcore dromen” – wee diegene wiens gedachten nu afdwalen naar de foutieve associatie! – overtrof: een lijvige singleplayer die je na tientallen uren nog steeds niet volledig binnenstebuiten had gekeerd, alsook een weinig vergevingsgezinde spelbeleving en online platform dat de mannen van de jongens onderscheidde, zonder enige weerga.

Maar toen kwam de immense teleurstelling: ineens voelden we ons ingedeeld bij het kamp van die spreekwoordelijke jongens en leken we wel een oude knar die zich bij een zoveelste uitschuiver in de grindbak verschuilde achter de roemrijke verhalen van weleer, met toptijden en een onberispelijke online reputatie in de PGR’s en Forza’s van deze wereld. Vergane glorie, heet zoiets dan. Een bittere pil, niet alleen om te slikken, maar ook wat betreft de nasmaak. Want het betreurenswaardige gevolg was dat we na een tijdje gedesillusioneerd achterbleven en Forza Motorsport 3 halverwege naar een hoekje verbanden, waar het – met spijt in het hart - niet meer is uitgeraakt totdat we de vierde telg in de reeks onder handen hadden genomen. De nieuwste creatie van Turn 10 en Microsoft is er namelijk in geslaagd om ons terug te verleiden en om ons opnieuw dat vervlogen roemrijke gevoel van weleer te bezorgen, alsof we het nooit verleerd waren. Alsof we terug werden omarmd door een oude geliefde.

Het lijkt misschien op het eerste gezicht stierlijk vervelend gewauwel van een weinig interessant individu – “wat heb ik met die verdoken identiteitscrisis te maken?” -,maar dit relaas vat, volgens ons, perfect de evolutie samen die de Forza Motorsport-reeks, toch hét paradepaardje van Xbox 360 in het genre, heeft doorgemaakt. De eerste drie titels waren weliswaar een doorleefde liefdesverklaring aan het adres van wagens en de motorsport in het algemeen, maar wel op een soms haast wetenschappelijk verfijnde en weinig toegankelijke manier. De passie knalde nooit écht van het scherm, tenzij je zoals ons destijds een virtueel orgasme beleefde via bijvoorbeeld de minutieuse besturing, waarbij je zonder enige assists erin slaagde om je bolide sierlijk doorheen de bochten te slingeren.

Deel 4 heeft nog steeds diezelfde – daar is het enge woord weer – hardcore beleving in petto voor zij die wensen, maar het straffe is dat Turn 10 er eindelijk in geslaagd is om dat geheel aanzienlijk aantrekkelijker te maken voor een nog grotere bende gamers met een passie voor racen. Je wordt bijvoorbeeld voortdurend om de oren geslagen met motiverende beloningen, gaande van statistische hebbedingetjes zoals badges (een soort van mini-mijlpaal die je bereikt hebt) tot telkens weer de keuze uit enkele fraaie racemonsters wanneer je een level stijgt, en dat gaat gelukkig aan een rotvaart vooruit! Je wordt als het ware bezweerd om telkens weer een kleine inspanning te leveren tot het volgende schouderklopje, waardoor de instapdrempel gigantisch verlaagd wordt.

Nagenoeg iedere race geeft je het gevoel alsof je iets nieuw bereikt hebt. De opbouw van de carrière is nog steeds even – absurd? – uitgebreid als voordien, maar is nu ook veel fragmentarischer opgebouwd: je moet je niet meer engageren voor evenementen die al gauw drie à vier races met dezelfde wagen omhelsen, maar je kiest race per race een uitdaging en combinatie waar je zin in hebt. Dat logge, obese gevoel van de vorige game wordt zo vervangen door een flitsende World Tour, alsof je een exquive vijfentwintig gangen menu voorgeschoteld krijgt, in plaats van eenzelfde aantal gerechten in één keer. En halverwege terug inpikken na enkele dagen of weken pauze is zo evenmin nog een struikelblok.

De associatie met het Top Gear-merk en halfgod – in sommige middens - Jeremy Clarkson plaatst de verhoogde toegankelijkheid waarschijnlijk het meest in de belangstelling met duidelijk begrijpbare taal, maar in weze is de integratie eerder beperkt en zelfs ietwat teleurstellend als we eerlijk zijn - een halfbakken bowlingvariant met wagens op de Top Gear-track had gerust geschrapt mogen worden wat ons betreft. Het zijn eerder de vele details die krachtige propaganda voor de passie voeren: zo zijn de wagens bijvoorbeeld niet langer een optelsom van cijfers en statistieken. Meer nog, je krijgt die statistieken zelfs niet in beeld wanneer je als beloning een nieuwe wagen uit de etalage mag kiezen! De instant verliefde blik tussen een jongen – of is het toch man? – en een majestueus, fraai verpakt PK-monster is de belangrijkste reden waarom je voor de ene, dan wel de andere wagen kiest. De eerste keren voelde dit nog frustrerend aan, want hoe weet je dan of je wel de meest competitieve wagen kiest, maar al gauw leer je dat elke wagen zijn charmes heeft en als een wagen wat traag zou zijn ten opzichte van de concurrentie, dan is dat niets wat een bescheiden, al dan niet geassisteerde, upgrade niet kan verhelpen. Het speelveld ligt bovendien ook veel dichter bij elkaar in deze vierde game, doordat er meer nuance in de moeilijkheidsgraden is gelegd met enkele extra niveaus. Een iets tragere
wagen verpest hierdoor niet meteen alle kansen op een verdienstelijke podiumplaats.

Wat er onder de motorkap van Forza Motorsport 4 zit is overigens even indrukwekkend als de lieflijke uitstraling. Het rijgedrag van de wagens is nog steeds subliem en laat je toe om ook met een controller een geweldige finesse te leggen in je rijstijl, al geldt uiteraard nog steeds het principe dat oefening kunst baart. In vergelijking met de vorige titel, lijkt het racen bovendien nog iets soepeler en eleganter te verlopen. Wanneer we beide games door elkaar speelden, belandden we in deel 3 vaker dan ons lief was naast het asfalt doordat de wagens, zonder experimenteren met de instellingen en upgrades, logger aanvoelden en moeilijker te corrigeren waren. Deel 4 laat zich op die momenten veel toegankelijker en aangenamer besturen. Zij die wensen, kunnen uiteraard nog steeds virtueel onder de motorkap kruipen en tal van instellingen (zowel van de wagens als de gameplay) aanpassen.

Op visueel vlak is de basis eveneens sterk verbeterd: de steriele, doffe graphics zijn ingeruild voor warme kleurpaletten die op het scherm tot leven komen en alle reeds bestaande details veel nadrukkelijker in de verf zetten. Je kan nu echt met recht en rede met open mond naar een wagen gapen en alle details absorberen, en dat is een enorm dankbaar gegeven in een game die wagens én automerken met plezier en overgave in de etalage plaatst.




Een andere opvallende evolutie ten opzichte van de voorgaande titels, is het online luik. De auction house en storefront zijn nog steeds een onschatbare tool om onophoudelijk nieuwe user generated content te ontdekken, maar het is vooral de infrastructuur rond het racen zelf die een fikse upgrade heeft gekregen. Zo is er naar analogie met EA’s autolog-systeem een Rivals-modus in het leven geroepen, waar je bij specifieke uitdagingen steeds een te verslagen score van iemand uit je friendslist – of de wereld indien je geen vrienden zou hebben – krijgt voorgeschoteld als rode lap voor een stier. Iemands tijd verbeteren zorgt er dan weer voor dat die persoon een boodschap krijgt toegestuurd en zo wakker je een leuke, onderlinge competitie aan die vlotter te doorgronden is dan zelfstandig alle mogelijke bestaande leaderboards af te schuimen. Uiteraard kan je ook nog steeds in levende lijve tegen elkaar racen en dit zowel via custom sessions (waar je werkelijk alle details naar je hand kan zetten) als via voorgeprogrammeerde lobbies, waarbij bijvoorbeeld iedereen gedwongen wordt om met eenzelfde wagen (met fabrieksinstellingen) te rijden, waarbij het systeem dan steeds een nieuwe track en wagen loot.

Ook enkele spelvarianten (o.a. cat and mouse) zijn op eenzelfde wijze voorgeprogrammeerd. Opvallend is bovendien dat je met maar liefst zestien spelers (een verdubbeling!) tegelijk rubber kan verbranden, hetgeen de online pret nog verder verdiept als je in een leuke lobby belandt. Anderzijds kan het tevens een averechts effect hebben als je vijftien brokkenpiloten treft, want dan verandert een rustige track als Maple Valley eerder in een levensechte nabootsing van de Antwerpse ring in volle ochtendspits. Tot slot is het idee van de car clubs uit Test Drive Unlimited overgenomen en verbeterd. Zo kan je onder meer wagens delen met iedereen van je clubje, zodat niet ieder individu elke wagen zelf moet verzamelen en je de inspanningen kan bundelen. Verwar dit overigens niet met het concept van een wagen aan iemand cadeau te doen via de gift-functie: via de car club kan je een of meerdere auto’s in de gezamelijke garage plaatsen, zodat ieder lid deze wagen offline en online kan gebruiken. Een fantastische feature om een gevoel van samenhorigheid te creëren, inclusief bijhorende car club tag voor je nickname.

Niettegenstaande Forza Motorsport 4 ons weer hopeloos verliefd heeft gekregen op de reeks, zijn er wel degelijk enkele niet te negeren minpunten. Het aantal nieuwe tracks is bijvoorbeeld té beperkt. Vooral de Alpen-omgeving levert zowel spectaculaire
beelden alsook een fantastisch race-ritme, maar dat kan niet in dezelfde mate gezegd worden van de Hockenheimring, om er maar eentje te noemen. Een handvolnieuwe omgevingen blijft alleszins naar ons aanvoelen te weinig, zeker wanneer je doorheen de Alpen zoeft en je wenst dat er nooit een einde aan zou komen. Dat hoge niveau moet vaker en via meer tracks gehaald kunnen worden! Ook sommige van de nieuwe racetypes zijn oervervelend. De bowlinguitdaging hebben we eerder al aangekaart, maar in dezelfde trend is er ook nog een slechte kopie van de cone races uit PGR, waarbij je in Forza Motorsport 4 tussen te smalle en te veelvuldig geplaatste kegelpoortjes moet rijden, waardoor je eigenlijk aan een slakkentempo een saaie checkpoint race rijdt. De modus waarbij je zoveel mogelijk tragere deelnemers moet inhalen is dan weer wél goed gepikt van dezelfde PGR en de lessen die men hieruit heeft getrokken worden bovendien doorgetrokken naar de nieuwe multi-class races, die voor extra adrenaline kunnen zorgen, zoals de 24-uren races vaak andermaal bewijzen. Een laatste, belangrijk kritiekpunt is de kunstmatige intelligentie van de tegenstanders, die te weinig sprongen voorwaarts heeft gemaakt. De A.I. rijdt hierdoor geregeld agressief – ondoordacht en dom zijn nog mogelijke alternatieven – en zal je vaker dan je lief is rammen in een bocht, doordat ze niet of foutief reageren op een uitrem- of passeermanouvre.

Het zijn evenwel schoonheidsfoutjes die wij graag met de mantel der liefde bedekken, omdat er op andere vlakken wél voldoende evolutie merkbaar is. De passie voor de snelheid en brute motorkracht komt beter tot zijn recht doorheen de ganse game en met name de online beleving is des te rijker geworden door de introductie van de car clubs, extra spelers et cetera. Forza Motorsport 4 biedt nog steeds alles van voordien en meer, zonder evenwel het racegenre op zijn grondvesten te laten daveren, zoals de reeks dat ooit wél heeft gedaan in het verleden. Waarschijnlijk moeten we op dat schokeffect wachten tot de volgende generatie consoles en deeltje 5… ? Wij geloven er alleszins terug in, jullie ook?