Fallout 3

Laten we er geen doekjes om winnen: Fallout 3 heeft zijn bestaan voor een groot deel te danken aan het succes van de vierde telg in de Elder Scrolls-reeks, beter bekend als Oblivion. Dankzij die epische RPG, waar we hier bij X-Power nog steeds dol op zijn, heeft Fallout 3 eigenlijk al een ingebouwd publiek van mensen die niet kunnen wachten op een game als Oblivion, maar dan in een andere setting. Zij zullen Fallout 3 inmiddels allang in huis gehaald hebben, wellicht zelfs al uitgespeeld en misschien ook al verticaal geklasseerd. Idem voor de anciens - de gamers die de Fallout-reeks al volgens sinds zijn eerste opduiken voor de pc - die zeker en vast een haat-liefde verhouding met de eerste 3D-Fallout zullen hebben.

Maar deze review dient niet om dat ingebakken publiek van het spel aan te spreken. In plaats daarvan lijkt het ons interessanter om de vraag te stellen: wat kan Fallout 3 aanbieden aan mensen die noch Oblivion, noch de vorige games de moeite waard vonden? Het antwoord is niet eenzijdig, want Fallout 3 heeft een open gamestructuur die sowieso verdeelde reacties zal uitlokken. Het begint nochtans met een intro die elke gamer wel zal charmeren. Je personage volg je letterlijk van bij zijn geboorte (waar je al je uiterlijk en naam kiest) tot aan het moment dat je ongevraagd in het avontuur wordt gegooid. Je vader verdwijnt uit de hermetisch afgesloten Vault 101 en jij moet als 19-jarige de zwaarste beslissing van je leven maken. Je vader achtervolgen betekent het achterlaten van het enige stukje artificiële beschaving dat nog lijkt te bestaan in deze post-nucleaire wereld. Maar zonder die eerste grote stap naar de buitenwereld geen avontuur, dus vooruit met de G.E.I.T. (inside joke voor wie het spel al gespeeld heeft)!

Net als in Oblivion kies je volledig zelf waar je gaat en staat. Het spel bied je enkele logische eerste keuzes aan (het ex-stadje Springvale, de rond een atoombom opgebouwde vesting Megaton, een verlaten schoolgebouw), maar als je je bij wijze van spreken door de radioactieve wind laat leiden, kom je sowieso érgens terecht. Wie dat wil kan zelfs binnen het eerste half uur van het spel al de verblijfplaats van de vaderfiguur ontdekken. Maar uiteraard ga je het als pril Level 1 personage niet makkelijk hebben in de overschotten van de beschaving. Her en der hebben groepjes 'raiders' postgevat die het motto “shoot first, rob their corpses later” hanteren. Maar de menselijke vijanden zijn nog niet eens het ergste. Op hol geslagen robots, door de straling gigantisch geworden insecten en zelfs gemuteerde ex-mensen bevolken de 'wastelands', en al wie zich tussen dat zooitje ongeregeld waagt, kan maar beter zeker zijn van zijn stuk. Ook al omdat Fallout 3 in tegenstelling tot Oblivion veel minder rekening houdt met het level van je personage. Daar waar je in Oblivion de vijanden sterker zag worden naarmate jij in level steeg, geldt die parallelle progressie in Fallout niet. Ontmoet je een groepje Super Mutants terwijl jij nog steeds enkel bewapend met een honkbalknuppel en een handpistool rondwandelt, dan ga je het niet overleven. Met een welgemikte slag van een sloophamer of raket maken ze je af nog voordat jij het op een lopen kan zetten. Dat niet mee-evolueren van de tegenstanders zorgt er langs de andere kant wel voor dat je tegen het einde van het spel (dat een 'level cap' van 20 bevat) oppermachtig bent en de Super Mutants kan uitschakelen met één welgemikt schot.

Confrontaties met je zelden vriendelijke mede-overlevers vormen één van de hoofdpijlers van wat Fallout 3 aantrekkelijk maakt voor een groot publiek. Je kan het spel immers, indien gewenst, volledig spelen als een FPS of third person shooter. Uniek is het element genaamd Action Points: een metertje dat aanduidt hoe vaak je je V.A.T.S. (Vault-Tec Assisted Targeting System) kan gebruiken. Dat systeem zet zeer letterlijk de tijd even stil zodat je rustig kan selecteren welke ledematen van je tegenstander je precies wil raken. Boven elk lichaamsdeel wordt dan een percentage geprojecteerd dat aanduidt hoe groot de kans is dat je het kan raken. Headshots blijken zo een koud kunstje te zijn - zolang je ze niet met shotguns of ander zwaar wapentuig probeert – maar gelden niet steeds als de beste oplossing. Zo kan je Ghouls bv. beter aanpakken met laserwapens tegen het torso, of mik je bij Radscorpions, Centaurs of Mirelurks beter op andere zwakke plekken. Een paar schoten op een bepaald lichaamsdeel kan het verlammen, waardoor de vijand pakweg zijn wapen moet laten vallen of amper nog kan lopen. Maar ook jij kan verlamd geraken. V.A.T.S. voegt hoedanook een handige en leuke (want vaak gepaard met de nodige 'gore') nieuwigheid toe aan een game die sowieso schippert tussen twee sterk contrasterende genres.

Het spel puur als een shooter beschouwen, zou namelijk tot frustraties kunnen leiden. Daarvoor is het miksysteem lang niet precies genoeg en bevat het spel te veel momenten waarbij je andere oplossingen dan bruut geweld zal moeten bedenken. Fallout 3 laat zich vooral kenmerken door de vele morele keuzes die je in de loop van het spel zal moeten maken. Vaak kom je als buitenstaander terecht in een conflict tussen twee figuren of groeperingen (Ghouls tegen de rijkeluizen van Tenpenny Tower, ontsnapte slaven tegen hun voormalige meesters etc.) waarbij je de kans krijgt om je als een zeer goedaardige held, of juist als een zeer bittere smeerlap te profileren. En dat die morele keuzes ook werkelijk van tel zijn mag blijken uit de legendarische 200 eindes die het spel rijk is. Niet dat er effectief 200 volledig verschillende eindes bestaan, maar het feit is wel dat bijna alle keuzes die je maakt tijdens de game zullen zorgen voor een lichtjes andere epiloog. Als we een puntje van kritiek mogen opmerken: de morele keuzes lijken ons vaak net iets te zwart-wit. Doorgaans is het erg duidelijk welke van de opties je positieve of negatieve 'Karma' zal opleveren, en het derde alternatief is helaas het negeren van de queeste. Maar toegegeven: eigenlijk is het indrukwekkend wat Bethesda hier op poten heeft gezet, en hoeven we niet te zeuren.

Sterkere kritiek kunnen we eventueel uiten over de grafische kant van de game. Ook al geldt hier evenzeer de kanttekening dat Bethasda zich verrassend goed staande houdt als je rekening houdt met de hoeveelheid hooi die ze met Fallout 3 op hun vork hebben genomen. Texture pop-ups en een schaars dipje in de frameratezijn de grootste klachten, en dan mogen we nog van geluk spreken dat de befaamde crashes van de PS3-versie blijkbaar (we houden de vingers gekruisd) ontweken werden op Xbox 360. De omgevingen vielen ons aanvankelijk redelijk tegen, en het duurt niet lang vooraleer je de buik vol hebt van donkere ondergrondse locaties (met name de metrotunnels). Toch ontdek je hier en daar knappe graphics wanneer je bepaalde verzichten aanschouwt (deze versie van Washington D.C. lijkt ons de beste free roaming wereld totnogtoe) of wanneer je details van de character models bekijkt. Maar dit is geen Gears of War 2, waar elke animatie en elke level tot in de puntjes kon geprogrammeerd worden. Gezien zijn open structuur vallen de graphics van Fallout 3 eigenlijk nog behoorlijk mee.

Een eindoordeel dan. Fallout zou volgens velen neerkomen op 'Oblivion met kogels', en eigenlijk klopt die beschrijving nog vrij goed. Als dat idee je afschrikt, laat ons je dan geruststellen dat je helemaal geen RPG-geek of statistiekjesminner moet zijn om te kunnen genieten van Fallout 3. Het spel heeft tekortkomingen die zich vooral aan de technische zijde bevinden want de verhaallijn, de gameplay en vooral de rijke spelervaring winnen het uiteindelijk toch van die paar minpunten. Al wie zich waagt aan het (uiterst lange!) avontuur dat op het Fallout-schijfje gebrand staan, of het nu Oblivion-fans zijn of niet, zal het uiteindelijk met ons eens zijn dat deze game zijn plaatsje verdient in de Hall of Fame der geslaagde Xbox 360-titels.