DiRT 3

De Amerikaanse motorsportvedette Ken Block kroonde zich tot dé YouTube-sensatie van september 2010 met een sensationele Gymkhana stuntvideo. De fantastische rijkunsten die Ken Block in de video etaleerde, kluisterden destijds meer dan zeven miljoen kijkers aan hun beeldscherm op nauwelijks een week tijd en zorgden ongetwijfeld voor een piek in falende toetsenborden door een overdosis kwijl. Donuts, spins en drifts werden op de uit 1924 daterende Autodrome de Linas nabij Parijs aan elkaar gerijgd alsof het een lieve lust was en op nog geen tien minuten tijd was het rubber van Ken Blocks achterste banden volledig aan flarden gereden en vlogen de gensters in het rond. De video was een promostunt voor Gymkhana, een relatief onbekende autosport die weliswaar al enkele jaren in onder meer Japan beoefend wordt, maar die pas bekendheid verwierf bij een groter publiek via Ken Block en diens vele sponsors.

Gymkhana hype
De verschillende Gymkhana video’s hebben inmiddels elks ruim twintig tot dertig miljoen hits gegenereerd op YouTube en het was dan ook geen verrassing toen bleek dat Ken Blocks troetelkind ook een prominente opwachting mocht maken in DiRT 3. Na het jammerlijke overlijden van Colin McRae is de Amerikaanse ster immers uitgegroeid tot de nieuwe vaste partner van de Britse racefanatiekelingen bij Codemasters en de verwijzing naar diens Schotse voorganger is dan ook in deze derde DiRT-telg voor het eerst in de rallyreeks uit de titel verwijderd. Dat wil echter niet zeggen dat het klassieke rallyrijden, dat toch voornamelijk met Colin McRae werd geassocieerd, nu helemaal naar de achtergrond is verdwenen, integendeel.

De-Amerikanisering?
Codemasters heeft na de release van DiRT 2 van behoorlijk wat fans van het eerste uur te horen gekregen dat men het toenemende spektakelgehalte een negatieve evolutie vond. Sommige fans kregen namelijk het gevoel dat er meer en meer toegevingen werden gedaan om de Amerikaanse gamers te plezieren, die niet bepaald gekend zijn voor hun voorliefde voor de soms eenzame strijd tussen enerzijds man en machine, en anderzijds de zenuwachtig wegtikkende tijd en de kalme maar onverbiddelijke natuur. Met ‘veramerikanisering’ werd zelfs een nieuwe term in het leven geroepen, die sindsdien een geheel eigen leven is beginnen leiden. Als antwoord hierop heeft Codemasters al vroeg in het ontwikkelingsproces aangegeven terug richting de oude basis te willen werken, in een poging om de schier onmogelijke gulden middenweg te vinden die iedereen zou bekoren. Wij waren - misschien uitzonderlijk? - fans van zowel de oude Colin McRae-titels als de op de X-Games geïnspireerde spektakelorgie van DiRT 2 en stonden dan ook klaar om DiRT 3 met kleurrijke bloemenruikers en hysterisch tienergekrijs aan de finish te begroeten.

Sneeuwstormen
Een belangrijke eerste vernieuwing is de introductie van wisselende weersomstandigheden - een opvallende afwezige in DiRT 2 -, met zowel regenbuien als onvervalste sneeuwstormen die je rijvaardigheden tot het uiterste op de proef stellen. De zichtbaarheid slinkt zienderogen wanneer de Noorse weergoden hun duivels ontbinden, en de hagelwitte vlokken bedekken zowel de baan als de omgeving met een glibberig laagje dat ervoor zorgt dat het vaak geen sinecure is om de ideale racelijn aan te houden. De instructies van je co-piloot accuraat volgen zal bij zulke uitdagende omstandigheden nog meer over winst of verlies beslissen, want een fatale fout is snel gemaakt. Zij die willen, kunnen na een pijnlijke uitschuiver de tijd weliswaar terugspoelen via de zogenaamde flashbacks die opnieuw van de partij zijn en waar we intussen toch ook fan van zijn geworden, zeker op de manier waarop het in DiRT 3 geïmplementeerd is. Je vooruitgang in de carrièremodus van de game is namelijk volledig gebaseerd op de reputatiepunten die je verdient op basis van je behaalde plaats in ieder evenement. Wanneer je geen flashback hebt nodig gehad, word je nog eens extra beloond met bonuspunten. Bijkomende punten kan je bovendien verdienen door het voltooien van een specifieke opdracht bij iedere race, opgelegd door de sponsor van je wagen. Voorbeelden zijn het finishen aan een bepaalde snelheid, een aantal meter driften tijdens een wedstrijd, een laptijd scherper stellen, enzovoort.

Meer rally, minder variatie
De toevoeging van Gymkhana aan DiRT 3 heeft ervoor gezorgd dat een aantal racediscplines uit het tweede deel op het offerblok zijn beland, mede omdat de ontwikkelaars beloofd hadden om de focus opnieuw op het rallygebeuren te leggen. De voornaamste slachtoffers zijn Raid en de rallycross-varianten Last Man Standing en Domination, waar wij toch menig nagelbijtend duel bij hebben uitgevochten in DiRT 2. Ook Gatecrasher is niet meer in het aanbod opgenomen, maar daar zal niemand rouwig om zijn, aangezien de aantrekkingskracht hiervan toch eerder beperkt was, en omdat het omver knallen van blokken eveneens een onderdeel is van Gymkhana, naast alle rubberverslindende tricks die moeiteloos de handen van het publiek op elkaar krijgen. Maar kan Gymkhana ook in de virtuele stadions voor vuurwerk zorgen en de leemte van de andere modi opvullen?

Gymkhana = Iedereenkanda
Het gezwind aaneen rijgen van drifts, donuts, spins, sprongen en het vernielen van blokken op een doorgaans verlaten industrieterrein met enkele welgeplaatste obstakels; het levert keer op keer spectaculaire beelden op wanneer Ken Block in zijn opgevoerde Ford kruipt en zich met brullende motor en gierende banden onderscheidt van ons, gewone stervelingen. In een titel als DiRT 3 is het echter voor de doorsnee gamer een koud kunstje om een PK-monster rond zijn as te laten spinnen en Codemasters is er niet in geslaagd om de parcours en uitdagingen dermate te perfectioneren, dat het sierlijk uitvoeren van het handvol tricks toch naar een hoger niveau zou worden getild, waardoor Gymkhana ook in een game sensationeel zou overkomen, en niet enkel op YouTube (waar je overigens je ingame beelden naar kan uploaden via een handige functie). Een foutloze prestatie in een Gymkhana evenement heeft in de ganse game slechts uiterst zelden voor een snelle hartslag en enige opwinding bij ons gezorgd en is dan ook niet meer dan een matige discipline die in DiRT 3 teveel aandacht krijgt in de carrièremodus. Vooral de verschillende spin-offs, zoals de variant waarbij je bijvoorbeeld kartonnen aliens moet omverrijden die de aarde aanvallen, zijn oeverloos saai en kunnen zich niet meten met de modi die geslachtofferd werden. Driftend door plastieken kegels rijden klinkt zonder enige twijfel minstens even saai op papier, maar Bizarre Creations heeft met zijn Project Gotham Racing-reeks bijvoorbeeld wel bewezen dat je iets ogenschijnlijk banaal toch kan verheven tot een ware kunst, mits de nodige balancering van de opdrachten. Codemasters is er daarentegen in geslaagd om net het omgekeerde te bereiken met de digitalisering van het spektakel van Gymkhana.

Van Finland tot Kenia tot...?
Met Gymkhana dat licht blijkt uit te vallen, rust er een nog zwaardere last op de schouders van het rallygebeuren, dat opnieuw in het centrum van de belangstelling zou worden geplaatst in DiRT 3. In praktijk hebben we dit echter nooit zo beleefd. Toen Codemasters de nieuwe visie bevestigde, koesterden we stilletjes de hoop dat een procentueel belangrijker aandeel van de rallyraces in de carrièremodus niet enkel zou betekenen dat er meer rally-uitdagingen zouden worden opgenomen, maar tevens langere en vooral zwaardere etappes. Een van onze belangrijkste punten van kritiek op DiRT 2, was namelijk dat de rallyraces nog nauwelijks die naam waardig waren, met stages die slechts 1 tot 3 minuten in beslag namen. Wel, dit is nog steeds schering en inslag in DiRT 3 en een finishtijd van 1 minuut 14 seconden is geen eenmalige uitzondering, de bij wijle enerverende laadtijden lijken - zeker in onze vroege versie - soms zelfs langer. De Colin McRae-titels hebben nooit op consistente basis tracks voorgeschoteld van 20 minuten of meer, in tegenstelling tot sommige andere notoire concurrenten, voornamelijk op pc, maar een volledige rally (zes stages) voltooien in een tiental minuten, dat voelt toch écht te mager aan en haalt bovendien volledig de impact en het nut weg van een uitgebreid schademodel en de gevolgen hiervan op je prestaties. Het aantal rallygebieden is overigens evenmin uitgebreid, met enkel Finland, Noorwegen, Kenia en Michigan opgenomen in het aanbod. Vier prachtige locaties met oogverblindende panoramische plaatjes - het stoffige Kenia en de bosrijke omgevingen in Scandinavië en de VS zijn een lust voor het oog! -, maar we hadden meer verwacht. Zelfs wanneer je de locaties van de andere disciplines mee optelt, zijnde Monaco, Aspen, L.A. en Smelter, kom je op een lager aantal uit dan in DiRT 2. Bovendien zijn onder meer de rallycross tracks, doorgaans het toneel voor beklijvende nek-aan-nek races, niet altijd van het werkelijk sublieme niveau in de voorganger.

Baangevoel
Stellen dat DiRT 3 niet meer is dan een passage om snel te vergeten, zou overdreven zijn. Het baangevoel staat nog steeds als een huis en glijden over de verschillende ondergronden blijft een sublieme ervaring. Vooral het aanbod aan beschikbare rallywagens is in dit derde deel overigens indrukwekkend, met bolides van in de jaren ’60 tot het heden, inclusief de verboden Groep B-doodskisten. En toch blijven we met een wrang gevoel achter aan de finish: de klassieke rally’s zijn teveel ter plaatse blijven trappelen, de opbouw van de tracks is soms zelfs van een lager niveau dan DiRT 2 en Gymkhana willen we liefst zo snel mogelijk vergeten. Wat ons betreft mogen ze in DiRT 4 die nieuwste Amerikaanse invloed achterwege laten... Al zullen er meer dan waarschijnlijk gamers genoeg zijn die wél fan zullen zijn van deze nieuwe discipline en net zullen roepen dat het een frisse wind doorheen het genre is. Wij ervaarden het als een afknapper, en dat was ook voor ons een verrassing, aangezien we DiRT 2 nog zowel op Xbox 360 als PS3 volledig hadden uitgespeeld - met een jaartje tussen uiteraard -, omdat we er maar geen genoeg van kregen. En op dat vlak bijt deel 3 toch in het stof van zijn voorganger!