Vox populi: E3, sequels & rip-offs !

Met de E3 beurs in zicht maken we ons weer op voor het grootste evenement binnen de gamesindustrie. Daar waar de Tokio Game Show een paar jaar geleden (deze beurs werd trouwens twee maal per jaar gehouden) minstens even belangrijk was, zien we nu dat de E3 beurs dé plaats voor ontwikkelaars is geworden om hun belangrijkste aankondigingen te doen.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat we in de periode voor en tijdens de E3 beurs, gebombardeerd worden met persmededelingen, massa’s screens, cinematografische trailers en berichten vol dure woorden die verzonnen zijn door vetbetaalde public relations figuren.

We krijgen weer te horen hoe fantastisch ontwikkelaar X nieuwste spel is. We moeten overtuigd worden dat spel X een totaal nieuwe spelervaring zal bieden. Onze ogen zullen nooit geziene grafics kunnen bewonderen en de nieuwe generatie hardware zal triljoenen polygonen op het scherm kunnen toveren.

Kortom, de reclame machine komt stilaan op gang en iedere ontwikkelaar probeert zijn beste beentje voor te zetten om ons gamers te overtuigen van hun nieuwste producten. Dit is natuurlijk ook begrijpbaar aangezien er in de gamesindustrie veel geld te rapen valt en de concurrentie steeds meer moordend wordt. Vorig jaar nog konden we lezen dat de inkomsten van de gamesindustrie, de inkomsten van de Hollywood filmindustrie evenaarden en zelfs overstegen. Het gaat dus blijkbaar goed met de gamesindustrie ! Of toch niet…?

Dagelijks schuim ik de verschillende internationale fora af op zoek naar de meest recente nieuwtjes of impressies van de nieuwste games die nog niet in Europa gereleased werden. Vooral daar zijn me het laatste jaar toch wel een paar dingen opgevallen :

De retro gedeeltes op de verschillende fora worden steeds populairder. Blijkbaar zijn steeds meer mensen geneigd om een aantal oudere titels te spelen in plaats van de nieuwste polygonvreters. Hoe komt dit ? Wel dit is op zich al een hele discussie en kan ook niet door één enkele oorzaak verklaard worden. Maar naar mijn menig is zeker één van de oorzaken het feit dat gamers het stilaan beu worden om elk jaar, telkens weer hetzelfde spel te spelen. Hetzelfde spel niet in de letterlijke betekenis van het woord maar wel onder het mom van een sequel of een spel dat verdacht veel lijkt op een reeds bestaand spel. Een oud geschenk in een nieuwe verpakking zeg maar. Hoeveel saaie FPS’ers moeten we nog verdragen ? Komen de survival horror games ons niet stilaan de oren uit ? Zijn er nog niet genoeg minderwaardige Gran Turismo klonen op de markt ? Wanneer krijgen we nog eens een echte originele platformer te zien. En last but not least: is het echt nodig om elk jaar een nieuw sportspel uit te brengen waarbij in de titel gewoon het jaartal is veranderd?
Wat krijgen we dan ? Dat mensen liever teruggrijpen naar het origineel dat tegen een leuk prijsje te koop is in plaats van een smak geld neer te tellen enkel en alleen voor wat opgepoetste graphics.

Jammer genoeg vrees ik dat ook deze E3 beurs zich schuldig zal maken aan talloze sequels en ongeïnspireerde saaie rip-offs. Ed Lomas, voormalig gamesjournalist bij het officiële Dreamcast Magazine schreef in 2001 al in zijn E3 2001 bespreking:

“Thousands of these gigantic specimens of humankind head to E3 each year and converge in pools around the dullest looking PC titles. This year they’ll have had a particularly good time, as the show was packed to bursting with bland-looking racers, ‘moody adventures’ and sci-fi dullness. Where it was possible to see around a bundle of super-nerds, you could get an eyeful of the latest ‘super-realistic’ simulation title. No matter what format they were on, they all looked similar – lots of grey, lots of moody camera angles, and no real videogame excitement whatsoever. Hundreds of Resident Evil, Gran Turismo, Quake and Metal Gear Solid rip-offs.  The only way to tell what format they were on was to check the controller. “

Dit zijn woorden die sindsdien bij me zijn blijven hangen en een heel goed beeld geven hoe ik zelf over de gamesindustrie denk anno 2004. Maar al te vaak heb ik bij de aankondiging van een nieuw spel het gevoel dat ik het al eerder heb gespeeld. De begeleidende tekst is dan vaak zo opgeklopt dat ik het spel al haast op voorhand klasseer als “seen it before !”.

Ik wil gerust toegeven dat sommige games ‘schreeuwen’ om een vervolg. Maar soms is het toch wel al te gortig. Een voorbeeld is Top Spin. Het spel lag nog geen dag in de winkelrekken of Top Spin 2 werd al aangekondigd. Je kan je afvragen wat de ontwikkelaars nog meer gaan toevoegen. Het antwoord is simpel: meer spelers, mooie tennisraketten, een groter aantal courts en nieuwe kleren. Gaat dit de gameplay verbeteren ? Nee. Rechtvaardigt dit een vervolg ? Het antwoord hierop is nog steeds negatief.

Het grote probleem is dat wij, de consumenten, de ontwikkelaars vrij spel geven om sequels en rip-offs te blijven maken. Als je naar de verkoopcharts kijkt dan weet je genoeg. Haast alle games in de top tien zijn ofwel sequels, bekende franchises en/of games gebaseerd op een populaire film. Originele games krijgen gewoon geen kans. Dit is nefast voor de kleinere ontwikkelaars waarvan je heel regelmatig leest dat ze failliet gaan, opgeslorpt worden door een grote ontwikkelaar (waar ze dan moeten meehelpen aan een sequel) of in serieuze financiële problemen geraken. En als er eens een origineel spel uitkomt wordt deze zo weinig verkocht dat er te weinig geld is om een gerechtvaardigde sequel te maken. Metal Arms: Glitch in The System en Kung Fu Chaos zijn hier mooie voorbeelden van. Het is een vicieuze cirkel waar heel moeilijk uit te geraken is.

Maar niet alleen de consument kan aansprakelijk gesteld worden. Vooral de grote ontwikkelaars met genoeg geld op hun bankrekening laten het afweten. Ik begrijp best dat ze rekening houden met de economische wetmatigheden en projecten ontwikkelen waarvan verwacht wordt dat ze goed zullen opbrengen. Het is en blijft een kwestie van vraag en aanbod.
Wel verwijt ik ze (zonder hier namen van ontwikkelaars te noemen) een gebrek aan risico en durf. Naast de belangrijke titels die goed opbrengen vind ik dat ze ook geld mogen steken in nieuwe en gedurfde games. Games die inderdaad nieuwe gameplay elementen introduceren of reeds bestaande elementen nieuw leven inblazen. Dat dit mogelijk is heeft Ubi Soft bijvoorbeeld afgelopen jaar bewezen. Zelfs Sony kwam aanzetten met het fantastische Ico en het experimentele Vib Ribbon voor respectievelijk PS2 en PSone. En Capcom blies nieuw leven in de 2D side scroller onder de naam Viewtiful Joe of liet ons vechten als volleerde mechpiloot in Steel Battalion. En dit zijn maar enkele voorbeelden. De Xbox catalogus teert volgens mij teveel op FPS, racegames en zeer middelmatige aktiegames. Sommige genres zoals RPG’s, shmups, arcadegames en fatsoenlijke platformers komen vooralsnog te weinig aan bod. En dan heb ik het nog niet over de meer experimentelere games.

Ik besef de nogal negatieve toon van dit artikel en het is ook helemaal niet de bedoeling om de gamesindustrie met de grond gelijk te maken. Begrijp me dus niet verkeerd, ik ben nog steeds een gepassioneerd gamer en zie met de regelmaat van de klok leuke en originele concepten opduiken. Het is trouwens de taak van de gamepers (en wie noemt zich tegenwoordig niet een gamesjournalist ?) om ook de kleinere projecten aandacht te geven en een eerlijke review te schrijven zonder vooroordelen. Jammer genoeg zien we dit ook niet altijd gebeuren en houdt men teveel rekening met het aantal hits om de inhoud van de site te bepalen.

En de cirkel is op die manier rond. Grote ontwikkelaars kondigen een nieuwe sequel aan die dan ontzettend veel hype en media aandacht krijgt. Sites en geschreven pers besteden veel aandacht aan deze games waardoor ook ons koopgedrag bewust of onbewust beïnvloed zal worden. Daardoor worden in de winkels in grote getale deze games gestockeerd  en is het vaak erg moeilijk om kleinere, minder bekendere games (maar daarom niet altijd slechter) te vinden of belanden ze in de bakken tussen goedkope erotische cd’s en andere ‘koopjes’.

Of deze situatie houdbaar zal blijven is een andere vraag. Sommige voorspellen een nieuwe videogame crash (zoals deze midden jaren tachtig heeft plaatsgevonden). Zelf heb ik hier niet dadelijk een mening over. Ik hoop enkel dat de volgende generatie consoles en handhelds niet alleen aandacht besteden aan betere grafics, maar ook ruimte bieden voor creatieve ontwikkeling van nieuwe games.

De E3 beurs van dit jaar zal het hierboven beschreven fenomeen weerspiegelen. Veel sequels, inferieure rip-offs en snelle ‘cash-ins’. Maar ik houd de moed erin. Als ik naar de line-up van de verschillende ontwikkelaars kijk, zie ik toch alweer een hoop boeiende projecten. Misschien niet zozeer heel veel vernieuwing maar toch een poging om bestaande gameplay elementen nieuw leven in te blazen. Ik weiger bovendien te geloven dat het vroeger allemaal veel beter was en dat de huidige generatie games niet kunnen tippen aan de games uit ‘de gouden jaren van de videogames’ (SNES-Megadrive). Wat natuurlijk wel waar is, is het feit dat de ideeën uit de SNES/Megadrive periode nog steeds hun invloed uitoefenen op de hedendaagse games.

Moraal van dit artikel ? Als je de komende weken overdonderd zal worden door nieuwe titels, screens, video’s, trailers, game info en PR praatjes waarin je de hemel wordt beloofd, wees dan kritisch en oordeel niet te snel. Misschien zit er achter een  gametitel waar je nog nooit van hoorde wel een veelbelovend spel. Het gamesaanbod was nog nooit zo groot als in deze generatie, dus een kritische blik en een standvastig oordeelvermogen zijn erg belangrijk en zullen je in de toekomst zeker van pas komen !

Op naar de E3 beurs !