Special: tv-vergelijking: Deel 3 – Lcd vs Plasma en de toekomst

Iedereen met een spelconsole heeft een televisie (of eventueel een computerscherm) nodig om van de grafische pracht – als die aanwezig is – van een game te kunnen genieten. In de vorige decennia was crt zowat de enige schermtechnologie die voor de grote massa verkrijgbaar was, waardoor de keuze voor een televisie relatief eenvoudig was. Tegenwoordig zijn nagenoeg alleen lcd en plasma schermen voor de consument beschikbaar, twee technologieën die volledig anders werken. Hierdoor rijzen er verschillende vragen: welke televisies zijn uitermate geschikt voor gaming? Naar welke waarden moet ik kijken? Wat zijn de voornaamste onderlinge verschillen tussen deze technologieën?

De afgelopen weken hebben we zowel de lcd- als plasmatechnologie toegelicht, maar vandaag zetten we ze eens naast elkaar. Tegenwoordig wordt al wat meer rekening gehouden met het milieu, waardoor we steeds meer het verbruik van de televisies onderling gaan vergelijken. Ook kan je daarbij heel wat geld besparen. Algemeen kunnen we stellen dat kleinere schermen minder verbruiken dan een grotere televisie. Als we de technologieën naast elkaar leggen, komt de led lcd er als winnaar uit. Een klassieke lcd verbruikt wat meer en plasma verbruikt ten slotte het meest. Hier moet echter aan toegevoegd worden dat in reële situaties (zie ook vorige artikel) plasma vaak niet meer – of niet veel meer – zal verbruiken dan een klassieke lcd. Naast het verbruik worden in tijden van een economische crisis, of de naweeën ervan, eveneens de aankoopprijzen van de verschillende toestellen grondig vergeleken. In de meeste gevallen is een led lcd het duurst. Plasma televisies zijn wat goedkoper en lcd kosten het minst. Hierbij moeten we wel vermelden dat dit zeer sterk van model tot model en van merk tot merk varieert, al is dit wel de algemene tendens.

Indien we de prijs en het verbruik buiten beschouwing laten en puur naar de beeldkwaliteit van de technologieën onderling kijken, kunnen we niet anders dan plasma als overwinnaar uitroepen. In een vergelijking met zowel klassieke als led lcd’s zien we dat plasma televisies op nagenoeg elk vlak beter presteert (zie ook vorige artikels). Als we de verschillende types lcd’s naast elkaar zetten, valt op dat led lcd’s de klassieke versie op alle vlakken overtreft. Al is dat geen wereld van verschil, doch is het zeker merkbaar. Dit zal echter opnieuw zeer sterk variëren van model tot model, maar wanneer we binnen dezelfde prijsklasse televisies gaan vergelijken, staan de plasmaschermen resoluut aan de top.

Natuurlijk heeft elke technologie ook zijn minpuntjes. Zo durven plasmatelevisies beelden hebben die inbranden. Zoals uit het vorige artikel bleek, komt dit tegenwoordig – gelukkig – veel minder voor, zeker niet bij de ietwat duurdere modellen. Toch raden we, zeker tijdens de eerste honderd à tweehonderd uren, op te letten voor dit fenomeen (contrast instellingen bijvoorbeeld zeker niet te hoog zetten). Voorkomen is immers beter dan genezen. lcd’s hebben hier geen last van, maar hebben andere problemen zoals het soepel vertonen van bewegende beelden. Dit is thans een veel kleiner probleem als vroeger, maar bij zeer snelle beelden – bijvoorbeeld een tenniswedstrijd – komt het nogal eens boven drijven en het blijft dus een zwak punt van de technologie.

De keuze tussen een lcd- en een plasmatelevisie hangt echter ook af van je thuissituatie. Algemeen raden we de laatste aan, puur omwille van de winst in beeldkwaliteit. De enige echte reden om voor een (led) lcd te kiezen is, omdat deze minder reflecteren en minder verbruiken. In een kamer waar veel licht binnenvalt, raden we bijgevolg eerder een (led) lcd aan. Daarnaast is de minimumgrootte van een plasma tegenwoordig 37”, wat te groot is voor sommige leefruimtes.

Wat brengt de toekomst?
In de nabije toekomst zullen er echter ook andere technologieën naar voren komen, die uiteindelijk onze geliefde lcd- en plasmatelevisies van de markt zullen verdringen.

De grote kanshebber om in het volgende decennium de televisiemarkt te veroveren is het oled (Organic Light Emitting Diode) scherm. Duurdere smartphones worden zelfs al met deze schermen uitgerust. Deze technologie werkt met een laag van organisch materiaal dat licht uitzendt wanneer er een stroom door vloeit. Deze halfgeleider laag wordt tussen twee elektrodes geplaatst, waarvan minstens één transparant is.

Wanneer we oled schermen vergelijken met de huidige technologieën, vallen meteen enkele voordelen op. Economisch gezien zouden de schermen op termijn goedkoper te produceren zijn als lcd’s of plasmatelevisies. Daarnaast zendt elke pixel – zoals bij plasmaschermen – zelf licht uit, waardoor de kijkhoek van de schermen zeer groot is. Bovendien zouden zowel het contrast en de kleuren als de zwartwaarden van deze schermen degene van de huidige technologieën overtreffen. Ook zou deze technologie slechts 40 % van het verbruik van een lcd verbruiken bij een volledig zwart scherm en 60 à 80 % bij de meerderheid van de beelden. Bij zeer witte beelden, bijvoorbeeld bij documenten, zou het scherm tot driemaal zoveel stroom verbruiken als een lcd. Daardoor zijn dat soort schermen minder geschikt als bijvoorbeeld computerscherm.
Helaas zijn er niet enkel voordelen. Het licht wordt in de oled schermen door groene, rode en blauwe oled’s gevormd. Deze laatste zouden echter veel sterker in helderheid afnemen dan de andere twee. Hierdoor geraakt de kleurbalans verstoord. Men probeert op dit moment de kleurbalans wat naar de blauwe kant te verschuiven, zodat je op termijn een goed beeld behoudt. Dit heeft echter het nadeel dat de kleuren van het scherm - in het begin – oververzadigd en soms wat artificieel overkomen. Ten slotte kan ook hier een beeld inbranden. Er zijn dus niet meer zoveel problemen, voordat deze technologie echt gebruikt kan worden. In 2007 werd reeds het eerste scherm (XEL-1) gelanceerd door Sony. Dat had een grootte van 11” en een prijskaartje van $2,499. In 2011 worden de eerste grotere schermen (>30”) voor de consumentenmarkt verwacht.

Naast de oled technologie wordt er ook gewerkt aan sed (Surface-conduction Electron-emmiter Display). Van structuur hebben deze wat weg van een crt, zoals in de onderstaande figuur verduidelijkt wordt. Bijgevolg heeft deze dan ook meteen de voordelen ervan. Zo hebben de schermen hoge contrastwaarden, een grote kijkhoek en een zeer snelle responstijd. Dit zijn echter eveneens dunnen schermen, zoals de huidige lcd’s en plasmatelevisies. Ze zouden, net zoals de oled schermen, globaal wat minder verbruiken dan de huidige televisies. Momenteel is het echter niet duidelijk of we zulke schermen snel kunnen verwachten in grote formaten. Kleine schermen zijn al verkrijgbaar, maar de overstap naar de grotere televisies laat wat op zich wachten. Canon – producent van de technologie – heeft daarnaast ook een licentieprobleem met de techniek, waardoor de toekomst ervan wat onzeker wordt.

Een andere interessante technologie is de Laser televisie. Hierbij zitten er vanachter in het scherm drie lasers (rood, groen en blauw) die een beeld belichten dat via projectie op het scherm getoond wordt. Dat klinkt wellicht wat futuristisch, maar het is eigenlijk gewoon het principe van een projector, maar dan ingebouwd in een televisie. Doordat er hiervoor lasers gebruikt worden, zouden de schermen tot 90 % van de kleuren produceren die het menselijk oog kan waarnemen. Dat is (meer als) een verdubbeling van wat de huidige technologieën kunnen weergeven. Daarnaast verbruiken ze ongeveer 25 % van wat een plasma televisie verbruikt en zijn ze bovendien even dun als de huidige schermen. De lasers zullen gedurende hun levensduur overigens altijd hetzelfde vermogen kunnen leveren. Bij de huidige schermen neemt de helderheid van het scherm steeds af, tot je uiteindelijk niets meer zou zien (maar dan is meestal wel al iets anders stuk). Dit zou dus niet het geval zijn bij een Laser televisie. Tot slot zouden ze zelfs goedkoper in aankoop zijn (op termijn) en kunnen ze geen last krijgen van problemen zoals inbranding.Het huidige nadeel is echter dat de productiekosten (en bijgevolg de aankoopprijs) te hoog is.

Logischerwijze is er naast deze technologieën ook onderzoek naar andere. Zo is er bijvoorbeeld het Quantum Dot Display (QD) en de Time Multiplexed Optical Shutter (TMOS), al verwachten we deze schermen nog niet in de nabije toekomst op de markt. Oled schermen en Laser televisies lijken – wat ons betreft – de grootste kanshebbers om de huidige technologieën op te volgen.