De stelling: “3D-gamen wordt de toekomst”

Graag introduceren we een nieuwe rubriek bij X-Power aan onze lezers, de stelling. Met deze stelling laten we telkens enkele redacteurs aan het woord, die hun ongezouten mening geven over belangrijke thema's, waar de meningen vaak sterk in verdeeld zijn. Deze maand brengen we jullie een stelling met de vraag of 3D-gaming plaats heeft in onze huiskamers? Ook jullie mening is uiteraard van harte welkom!

Bert De Weerdt, redacteur X-Power
Wordt 3D gaming dé toekomst? Ik hoop alleszins van niet, en ik heb bovendien ook sterke twijfels of het ooit in die mate zal ingeburgerd geraken dat het ook effectief tot de standaard uit groeit. Er zijn namelijk toch enkele grote struikelblokken waar men niet zonder vallen en opstaan zal over springen.

Ten eerste heb je natuurlijk de techniek, al is dit nu wel typisch een horde die met de tijd sowieso zal genomen worden. De technische evoluties staan nu eenmaal niet stil en op de CES-beurs in Las Vegas, het Walhalla voor techneuten, werd dit jaar reeds gesproken over TV's met 3D-technologie, zonder dat er nog een gek brilletje voor vereist was. Dat het dus mogelijk zal worden, daar twijfel ik eigenlijk niet aan. Maar of dat ook betekent dat die technologie effectief doordringt tot in uw en mijn huiskamer, dat is zeer de vraag. We zijn net allemaal overgeschakeld - of nog volop bezig - naar HDTV's, om te genieten van prachtige 720p- of 1080p-beelden - of toch wat er soms voor moet doorgaan -, en ikzelf heb alleszins nog niet de gewoonte ontwikkeld om per handvol jaartjes van TV te wisselen, ik ga er toch vanuit dat die investering langer zal renderen. Dat was reeds een grote overgang voor velen, maar de "platte TV's" zoals mijn ouders zouden zeggen, zijn inmiddels toch goed ingeburgerd, omdat de technologiebedrijven enerzijds dit type TV's nu eenmaal enorm gepushed hebben, maar ook omdat je er merkbaar genot van hebt, niet enkel tijdens het gamen, maar ook tijdens het bekijken van digitale TV, een DVD, een Blu-Ray et cetera. Het scherpere beeld is een streling voor ieders oog. Maar is dat ook wel zo met 3D? Biedt een 3D-beeld nu werkelijk zoveel meerwaarde tijdens het bekijken van reguliere TV en films? Want het is daarvoor dat het gros van de mensen een TV koopt, niet om te gamen. Ikzelf word er alleszins warm noch koud van tijdens het bekijken van een film in 3D in de cinema en als het kan, dan ga ik toch liefst naar de gewone standaardversie kijken, in plaats van de wazigere 3D-variant, om nog maar te zwijgen van hoe irritant dat obligatoire brilletje is en dat veel mensen - weliswaar niet iedereen - wel degelijk merken dat het bekijken van een 3D-prent veel vermoeiender is voor de ogen.

Daarnaast kan je dezelfde vraag stellen, maar dan specifiek op games gericht: welke meerwaarde zou 3D hebben voor een game? Is een toegenomen dieptezicht dan zo waardevol? Ik hou mijn hart bovendien nu al vast voor de vele problemen die ontwikkelaars zullen hebben met camera’s en dergelijke in een volledige 3D-omgeving, velen hebben het nu nog niet onder de knie, om nog maar te zwijgen van het produceren van een gewoon degelijk en knap beeld, zonder v synch-problemen, slowdown en diens meer. Developers hebben na al die jaren nog steeds het HD gamen niet perfect onder de knie en wij zouden ze alweer naar een nog moeilijker niveau willen laten opspringen? Laten we even realistisch blijven!

De productiekosten zullen hoogstwaarschijnlijk eveneens de pan uit swingen, misschien zelfs nog meer voor TV en film dan bij games. Ik kan me maar moeilijk voorstellen dat iedere TV-serie, TV-programma of film in de nabije of verre toekomst in 3D zal opgenomen worden, want daarvoor heeft men extra camera’s en opstellingen voor nodig die het een uitermate kostelijke grap zullen maken. Filmen in HD is voor velen al niet evident, laat staan in 3D. En dat is toch niet onbelangrijk met het oog op de eerder vermelde inburgering van de technologie. Het zijn allemaal zaken die veel geld opslorpen maar die in essentie de serie of film niet ineens veel beter maken, daarvoor zijn de dialogen, het script, het concept en dergelijke veel belangrijker voor en ik stel dan ook voor om simpelweg daarin de eventuele extra middelen te investeren, want het hele 3D-gedoe, een onvervalste dure gimmick, kan mij eerlijk gezegd gestolen worden! Of ben ik nu toch écht te oud aan het worden?

Roald Herckens, redacteur X-Power
Films - en in tweede instantie ook games – in 3D is een fenomeen dat de afgelopen eeuw enkele keren terugkeerde, maar sinds enkele jaren pas echt succesvol is geworden. Er komen immers steeds meer films in drie dimensies in de zalen – bijvoorbeeld Beowulf en Avatar – die de juiste technologie gebruiken. Hierdoor is er nagenoeg geen verlies in beeldkwaliteit en krijgen we een verbluffende 3D ervaring. Het enige obstakel is dit in de huiskamer krijgen op eenvoudige en relatief goedkope manier.

Zoals Bert hierboven al schreef werd de 3D technologie in televisies dit jaar reeds getoond op de CES-beurs in Las Vegas. Hoewel men al vooruitblikt op 3D televisies zonder brilletje, verschijnt dit jaar de eerste 3D televisie met een bril: de Panasonic VT25. Het Japanse bedrijf levert met deze plasmatelevisie niet enkel prachtige beeldkwaliteit – eindelijk een tv die de KURO zwartwaarden en contrast evenaart – maar gooit er daarnaast gooit ook nog eens 3D bovenop. Het brilletje lijkt me niet een al te grote hindernis – wat moeten mensen dan niet zeggen die omwille van slechte ogen sowieso een bril moeten dragen – en binnen afzienbare tijd is het overigens toch niet meer nodig. Natuurlijk rest het feit dat 3D beelden op dit moment van iets slechtere kwaliteit zijn als echte hoge definitie beelden. Hoewel dit tegenwoordig al niet echt een struikelblok meer is (het is namelijk niet storend naar mijn mening), zal dit in de toekomst alleen maar verbeteren. Vergelijk namelijk maar eens het verschil tussen huidige 3D films en die uit de jaren ‘80-‘90. Als voorbeeld kan je Avatar aanhalen. De beeldkwaliteit is goed – hoewel je toch enkele foutjes opmerkt – en je krijgt daar bovenop 3D effecten die het geheel wat spectaculairder en realistischer maken. Als we de geschiedenis van de 3D technieken bekijken en zien welke stappen al zijn genomen, lijkt het me duidelijk dat deze technologie weldegelijk de regel wordt in plaats van de uitzondering. Het klopt overigens ook wel dat een (niet zo grote) groep mensen opmerkt dat 3D beelden vermoeiender zijn voor de ogen, maar ook hier gebeurt onderzoek naar en men heeft ook al resultaten geboekt die bijvoorbeeld hoofdpijn en irritatie van de ogen moeten tegengaan.

Wat games betreft lijkt me de ultieme belevenis van een spel. Beeld je in dat je kan rondlopen in onnoemelijk veel fantasiewerelden en dit alles recht voor je neus ziet in plaats van op een scherm op enkele meters afstand. Natuurlijk is dit wel nog iets verder af, omdat ontwikkelaars met zo’n technologie moeten leren werken. Na verloop van tijd komt dit immers allemaal wel goed en zal het vooral afhangen van de wil van de ontwikkelaars. Er zijn op dit moment ook genoeg studio’s waarvan hun games geen 1080P en 60fps halen en andere dan weer wel. Dan lijkt het me logisch dat dit wel mogelijk is, maar gewoon een extra inspanning vraagt. Dit zal wellicht evenzeer gelden voor toekomstige 3D games (naast de extra kosten dan).

Wat ten slotte de productiekosten betreft, lijkt me dit vooral een kwestie van tijd. Je zal me niet horen zeggen dat we binnen tien jaren alles in 3D zullen kunnen kijken, we krijgen amper nu amper HD voorgeschoteld in België… Maar ik blijf er wel van overtuigd dat na verloop van tijd 3D het zal halen. In Amerika kijkt men nu bijvoorbeeld ook al naar vele series die in HD zijn opgenomen, ondanks de hogere kosten. Wellicht zal men daar - als 3D televisies wat meer opkomen – ook sneller overschakelen naar 3D series. Weliswaar zal het in België allemaal wat trager verlopen. Volgens mij biedt deze zogenaamde gimmick weldegelijk een grote meerwaarde.

Dennis Vansant, redacteur X-Power
Laat ons even duidelijk zijn: 3D is niks nieuw. Al sinds het midden van de jaren '50 (en het optische principe dateert al van een dikke eeuw daarvoor) probeert men filmtoeschouwers uitroepingen van verwondering te doen slaken middels twee beelden die langs elkaar worden geprojecteerd en samengevoegd worden in een gek brilletje. De rage stierf al snel uit wegens de technische problemen en aanzienlijke meerkost die dit procédé met zich meebracht, en het duurde ongeveer dertig jaar voordat 3D een tweede kans kreeg. In de jaren '80 was 3D wat film een kleine eeuw daarvoor was: een soort kermisattractie. In pretparken aller landen kon men voor korte 3D-voorstellingen van een kwartiertje terecht, soms zelfs in "4D" met allerlei effecten zoals koude blazende lucht of sproeiend water.

En nu is 3D weer helemaal terug. Avatar, de meest winstgevende film aller tijden, was bijna uitsluitend in de derde dimensie te bekijken, en nu maken we ook de overgang naar gaming.

Natuurlijk heeft die mysterieuze derde dimensie tegenwoordig net een streepje voor op die van vroeger. Dankzij haarscherpe HD-projectie of LED-schermen kunnen we nu scherper dan ooit van al die pracht genieten, maar laat ons niet vergeten dat deze fijne technologie nog steeds duidelijk afgebakende grenzen heeft. De 3D-brilletjes (die voorlopig nog nodig zijn om de beelden in onze hersenen naar 3D om te zetten) maken vaak het beeld gevoelig donkerder en in vele gevallen ziet het wazige dubbele 2D-beeld er een stuk helderder en kleurrijker uit. Tot men hier iets op vindt, hoeft die derde dimensie voor mij niet zo. Natuurlijk staat technologie voor niets en ik ben ervan overtuigd dat 3D op een dag ingeburgerd zal zijn, maar men mag het vel van de beer niet verkopen voor hij geschoten is. Men doet er goed aan pas iets te introduceren wanneer het pad daarvoor geëffend is. Bezint eer gij begint.